Ben je slachtoffer of neem je de regie?

Mijn gedachten over slachtoffer zijn…

Al een hele tijd geleden schreef ik over slachtoffer zijn en slachtoffer blijven. Dit artikel schreef ik voornamelijk naar aanleiding van de gevolgen van relaties met zogenoemde narcisten.

Inmiddels zijn we weer heel veel maanden, meer dan jaar zelfs, verder. En ook ik heb weer ervaren en geleerd. En ik vind het tijd om mijn bevindingen weer met jullie te delen.

Eigen gedrag

Want slachtoffer zijn, wil niet zeggen dat je slachtoffer moet blijven¹. En in sommige gevallen betekent het misschien niet eens dat je slachtoffer bent, maar dat je gewend bent om je zo te gedragen. Vanuit vroegere gebeurtenissen en patronen, die in je hoofd eigenlijk nog altijd gelden, ook al liggen ze ver achter je en zijn ze misschien wel helemaal niet meer toepasbaar in het nu. Maar je kunt het niet loslaten. Het verleden ligt soms als een sluier over je heden en vertroebelt je wereld in het nu.² Niet alleen voor jou, maar ook voor je omgeving is dat uiterst disfunctioneel.

Als iemand zich in de slachtofferrol wentelt, lijkt het alsof hij impliciet de schuld bij een ander legt. Als slachtoffer meet je jezelf feitelijk een passieve rol aan en geef je daarbij de regie uit handen. Jij bent immers slachtoffer en je hoopt op steun of bevestiging van een ander daarbij.

Degene die jij aanwijst als ‘dader’ zal zich hoogstwaarschijnlijk dan ook overeenkomstig dat profiel gaan opstellen. Want als jij je als slachtoffer presenteert, geef je die zogezegde ‘dader’ eigenlijk de mogelijkheid, en sterker nog, misschien zelfs volledig onbewust, toestemming, om zich ten opzichte van jou als dader te profileren. En geloof me, ongeacht de de bedoeling van die persoon, zal hij dat waarschijnlijk doen ook. Hetzij door jou aan te vallen, overeenkomstig met de hem toegedichte rol; hetzij door jou als slachtoffer te behandelen, en door jou dan dus niet als gelijkwaardig te gaan zien. Door je als slachtoffer op te stellen geef je immers je eigen kracht en verantwoordelijkheid uit handen en maak je jezelf daarmee dus ook ondergeschikt aan anderen.

Ik zie het zo:

slachtoffer

De slachtofferrol als patroon

Al met al kan ik stellen dat je op deze manier dus niet uit dat slachtoffer-dader patroon komt en een conflict of situatie dus ook niet zal kunnen rechtzetten. Ongeacht of de dader werkelijk schuldig is of niet. Je kunt zelf immers alleen herstellen of zaken corrigeren door een actieve houding aan te nemen. Je zult je eigen gedrag moeten onderzoeken en kijken wat daar aan ten grondslag ligt. Tevens zul je de problemen die je ervaart moeten analyseren. Als je dat kunt, dan kun je hoogstwaarschijnlijk de sleutel vinden en voor jezelf gaan werken aan een oplossing of zelfs herstel.

Ik wil benadrukken dat ik niet zeg dat alles valt of staat met het aannemen van de rol van slachtoffer. Er zijn mensen die zich niet houden aan enige vorm van persoonlijke, lichamelijke of geestelijke integriteit. Er zijn mensen die bewust of onbewust gebruik maken van manipulatie, of zelfs over gaan tot lichamelijk geweld. En we komen ze allemaal in ons leven één of meerdere keren tegen, of we het nu willen of niet.

Maar ongeacht of zij jouw integriteit en jouw grenzen overtreden of niet, zij zullen bij het zien van jouw slachtofferrol hun gedrag niet veranderen. Vaak zelfs zijn deze mensen zo beschadigd of bevreesd om hun eigen handel, wandel en emoties onder ogen te zien dat ze niet of nauwelijks zullen openstaan voor welke verandering, interventie of therapie dan ook.³

Zelf actief regie en afstand nemen

Wat moet je dan? Je wilt graag de regie over je eigen leven behouden en je wilt ook niet het slachtoffer worden van de misstappen van een ander. Op het gedrag van een ander heb je meestal helaas geen invloed. Jij wilt iets niet en geeft je grens aan, en zij doen het mogelijk toch. Ze overtreden daarmee jouw grenzen en wetten en in zo’n geval blijft er vaak maar 1 oplossing over en dat is zo ver als mogelijk afstand nemen.

Pak de regie op waar je kunt en probeer ze zo min mogelijk nog toe te laten in jouw buurt. Bedenk goed wat jij waard bent en of je het gedrag van zo’n genoemde ‘overtreder’ wilt tolereren in je leven. Daaruit kun je heel goed tot de conclusie komen dat zij jou niet waard zijn. Gedraag je dan ook dienovereenkomstig en neem, met alle respect, resoluut afstand.

Of er nu een werkelijke wet overtreden wordt en je aangifte kunt doen van een handeling of gebeurtenis, of dat je persoonlijke grenzen en integriteit stelselmatig worden ondermijnd door een ander terwijl je er eigenlijk niets tegen kunt doen, blijf dan in alle gevallen zo veel mogelijk bij je eigen gevoel. Besef dat jij de kracht hebt om jouw leven te leiden en dat je die regie niet zo maar uit handen hoeft te geven. Zeker niet aan iemand die jou niet waard is.

De Gans

Slachtoffer
Neem de regie over je eigen leven

1: lees ook ‘Ik zoek een ander woord voor slachtoffer

2: Dit treedt vaak op bij bepaalde psychische klachten, zoals PTSS

3: Meer lezen over narcisme? Klik dan naar ‘Ben jij slachtoffer van een narcist?

Wil je nog meer informatie over het oplossen van bepaalde patronen in je relaties, lees dan mijn post over de Dramadriehoek.

Let op: dit artikel, en alle andere waarnaar hier verwezen wordt, is ontstaan uit persoonlijke ervaringen en (therapeutische) gesprekken met anderen, maar de door mij gegeven informatie is niet op alle punten wetenschappelijk onderbouwd. Heb je last van ernstige psychische klachten, wend je dan altijd tot geaccrediteerde hulpverlening. Meer info vind je in mijn disclaimer.

Mooi Leven, by De Gans vliegt ook op Facebook, gakt op Instagram en incidenteel verschijnt een quote op Pinterest. De Gans vliegt heel soms over Twitter.


Wie is De Gans?

4 thoughts on “Ben je slachtoffer of neem je de regie?

  1. Hallo Marije het is weer een heel duidelijk en herkenbaar verhaal. Ik maakt het vandaag nog mee met mijnvolega. Zij was opa kantine geweest en kwam terug op de afdeling en alles was niet zo gegaan als dat zij wilde. Ze had alles in het schrifje geschreven maar op een hele vervelende manier. Ik werd boos, ze was er nig niet maar ik heb de regie in handen genimen en het gelijk bespreekbaar gemaakt. Ik zou dat eerder altijd iver mij heen laten gaan maar ik pik dat niet meer. We hebben het uitgepraat en niemand was slachtoffer. Ik bleef dus mijnmujn eigen gevoel omdat ik het niet eerlijk vond, het gaf ook een goed gevoel. Dankjewel‍♀️‍♀️❤️

Gak mee en plaats hieronder je reactie,

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.