Uit het hokje

Een hele tijd geleden alweer las ik een blog van iemand die zichzelf niet in specifieke hokjes wilde plaatsen. Maar al schrijvende en lezende kwamen we er met elkaar achter dat we, op een of andere wijze, toch vaak in hokjes denken. Bijvoorbeeld hokjes voor pubers, kinderen, volwassenen, ouders, maar ook forenzen, werknemers, ambtenaren, vrouwen, mannen, weggebruikers, lezers….noem maar op. Dat is erg handig, die hokjes. Het geeft namelijk nogal wat overzicht in het leven.

Want is het nu zo verkeerd, dat hokjesdenken? Ik ben er eerder op mijn privépagina op Facebook heel erg kritisch op geweest. Ik vind namelijk nog steeds, dat het etiketteren of in hokjes plaatsen van mensen, heel stigmatiserend kan werken en dat dat de betreffende mensen dan ook geen recht doet. Of ik merk dat mensen zich om verkeerde redenen verschuilen achter het etiketje van een hokje en zo geen verantwoordelijkheid denken te hoeven nemen voor hun eigen daden of hun wangedrag. Of dat mensen per definitie buiten bepaalde mogelijkheden gehouden worden, en dat ze kansen ontnomen worden, omdat ze van oudsher nu eenmaal een bepaald stickertje dragen. Dat vind ik echt niet oké en dat is de reden waarom ik niet in hokjes wil denken.

Ik weiger bijvoorbeeld om een autistische collega te benaderen als iemand die in het hokje met een etiketje ‘autist’ zit. Ik zie bijvoorbeeld juist de man, die mij heel onhandig benadert, die ik niet onverwacht moet aanraken en die, boven dat al, ontzettend getalenteerd en lief is. Hij draagt iets moois bij aan de wereld met zijn werk en juist op de wijze waarop dat uitvoert. Hij denkt na. Omdat hij weet dat hij sommige dingen op het vlak van interactie en communicatie tussen mensen anders interpreteert, komt hij daarom naar mij, om te toetsen of ik het snap wat hij bedoelt. En soms geef ik hem dan advies. En vaak heeft hij de spijker volledig op zijn kop. Hij is een prachtig mens.

Ik kan me wel voorstellen dat als je je leven lang tegen bepaalde problemen aanloopt, je enorm opgelucht en blij kunt zijn wanneer je uiteindelijk een naam krijgt die de oorzaak daarvan aanwijst. Dan heb je toch een antwoord op een aantal grote vragen en misschien wel een hoop pijn waarmee je, vaak al heel lang, rondloopt. Maar ik heb er wel een hekel aan om eerst een bordje ‘ik heb die en die afwijking’ onder mijn neus geschoven te krijgen, zonder dat ik fatsoenlijk de mogelijkheid krijg om de mens achter dat bordje daadwerkelijk te leren kennen. Dat heb ik meerdere malen meegemaakt en in die gevallen vind ik het een enorme beperking, zo’n etiket. En soms klopt het etiketje ook nog eens niet, maar komt men er op latere leeftijd nauwelijks meer van af. Sommige mensen lopen levenslang rond met een groot, beperkend en bovendien ongewenst stigma door zo’n etiket.

amrum-537112_640Ik houd dus niet van hokjes. Maar ik geef wel toe dat een bepaalde wijze van classificatie de wereld een stuk eenvoudiger maakt. Ja, ik ben van middelbare leeftijd. Ja, ik ben een moeder. Dus uit de hoek van één van die hokjes kan ik mij een bepaalde graad van autoriteit aanmeten. Of zekerheid ontlenen aan iets. Op grond van het etiketje ‘middelbaar’ kan ik mij, terecht of onterecht, een bepaalde dosis levenservaring toe-eigenen. En ik ben tenslotte geen puber meer en verwacht dan ook niet als zodanig aangesproken te worden. Dus op die manier maak ik ook gebruik van hokjes. Maar ik noem het dan liever ‘rollen’.

Als ik achter het stuur in de auto zit ben ik tenslotte op dat moment toch echt de chauffeur en is het maar beter dat ik me ook als zodanig gedraag en niet ondertussen fijn even ga bloggen met 2 handen en twee ogen gekluisterd aan mijn laptop. Zo werkt het niet, dat weten we allemaal.

Dus het is wel praktisch om op een bepaalde manier je visie te ordenen denk ik. Zodoende zie ik het meer als ‘rollen’. Ik heb een rol als moeder. Waarin ik mijn zoon vertel dat hij met volle mond niet praten mag. Maar in mijn rol als partner, als zoonlief op bed ligt (en ook wel eens niet, moet ik bekennen) praat ik rustig met volle mond omdat ik bang ben dat ik dat wat ik melden wil na het doorslikken van mijn hap vergeten ben. Er zit dus ook nog een paradox in al die rollen.

Eigenlijk vind ik het lastig. Ik wil namelijk niemand in hokjes stoppen. Maar ik kan me wel voorstellen dat iemand graag duidelijkheid wil voor vragen waar hij of zij in het leven telkens opnieuw tegenaan loopt. Als je bijvoorbeeld heel veel last hebt van grote groepen mensen en je pikt heel snel emoties van anderen op en mensen bekritiseren je daarom, wat jou dan weer heel erg kwetst, dan kan het een opluchting zijn als je hoort dat je heel erg gevoelig bent en dat daar een ‘naam’ voor is. Dan stap je graag in het hokje ‘hooggevoelig’ en zo krijg je een antwoord op heel veel vragen. Tevens vergemakkelijkt het ook het contact met zogeheten lotgenoten, zodat je eenvoudig ervaringen uit kunt wisselen en van elkaar kunt leren. Als het je leven gemakkelijker maakt, dan zou ik het zeker toejuichen. Maar ik zie het dan als een antwoord, en niet als een hokje, of een etiketje. Of je stapt zo nu en dan even in het hokje, voor lotgenotencontact of als je antwoorden hoopt te vinden. En daarna weer fris naar buiten om lekker je leven te leven.  Want jij, bent nog altijd jij. Speciaal, mens, met alles wat daarbij hoort. Niemand is gemiddeld. Iedereen wijkt ergens af. En dat maakt iedereen bijzonder.

Want mijn ervaring is: als mensen eenmaal een bepaald beeld van je hebben, of het nu klopt of niet, dan kom je daar heel erg moeilijk weer vanaf. En soms past het hokje niet meer en dan worden mensen er diep ongelukkig van, omdat hun omgeving ze toch telkens weer één richting op duwt en dat is dan toch dat hokje. En daarom plaats ik jou niet in een hokje. Zodat jij jij kunt zijn en vrij kunt groeien. 

Hans de Gans

portsoy-1244572_640


Mooi Leven, by Hans de Gans heeft een pagina op Facebook, ik zou het heel leuk vinden als je me ook daar wilt volgen.
De Gans gakt ook op Instagram en Pinterest.

P.S.: als je een reactie wilt posten en het lukt niet, dan kun je proberen om Comment Luv uit te zetten. Hopelijk lukt het dan wel.

2 thoughts on “Uit het hokje

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *