Overwerken, overwerkt? Over werken…

Gesprekken…… Als je tussen de mensen bent hoor je overal gesprekken. Flarden, maar soms, als men hard genoeg praat, ook tot in de details. Omdat je niet altijd weg kunt draaien of je handen op je oren houden zonder dat het opvalt, vang je soms weleens iets op. De afgelopen tijd werd ik weer getroffen door enkele verhalen die in mijn oren dwarrelden. Ik heb ze gecombineerd hieronder, voorzien van een Ganselijke conclusie.

Zo trof mij pas een gesprek tussen twee mannen rond de zestig. Gepensioneerd. Maar wat aan die pensionering vooraf was gegaan trof mij wel toen ik flarden van de conversatie opving. We stonden in een natuurgebied, een flink eindje van elkaar af, maar ze praatten zo hard dat het duidelijk te volgen was. Een van de heren vertelde dat hij decennia lang hard had gewerkt. Hij wilde graag niet heel lang wachten met zijn pensioen, maar elke keer kwam er vanuit de overheid weer een termijn bij en tegelijkertijd werd zijn werk er niet lichter op. Bezuinigingen, reorganisaties en vooral, meer werk met steeds minder mensen. De druk werd opgevoerd en de zorgen ook. Hij moest maar doorploeteren, blijven presteren, elke dag zijn bed weer uit. En kon het bijna niet meer opbrengen. Hij was zo moe en kon niet meer bijslapen. Hij raakte overwerkt, maar kon niet stoppen. Hij mocht zich niet lang ziek melden, kon niet genoeg herstellen, en telkens moest hij weer snel aan de slag. Doorwerken was het devies, stilstaan is achteruitgang. Maar wel met een advies om meer te sporten en meer ontspanning in te plannen. Terwijl er weinig meer te plannen viel met zijn drukke baan, en daarnaast ook nog kleinkinderen en drukte met oppassen en de rest van zijn sociale verplichtingen erbij. En telkens verschoof de lat omhoog en verdween zijn uitzicht op pensioen verder achter de horizon. Zijn leven bestond uit werken en daarnaast verplichtingen. Niets was meer leuk. Hij viel om, volledig burn-out, en herstelde nauwelijks. Uiteindelijk, na een lange, nare periode, kon hij met zijn werkgever tot overeenstemming komen om een paar jaar eerder te stoppen met werken. Want hij hield het echt niet meer vol.

Het verdrietige is dat ik soortgelijke verhalen zo vaak opvang. Niet alleen bij mannen, want ook vrouwen komen soortgelijke problemen tegen. En het treft niet alleen oudere werknemers, maar ook jongere, ouders met kleine kinderen, jonge gezinnen.

Veel bedrijven bezuinigen, veel bedrijven blijven maar reorganiseren. Meer werk moet met steeds minder mensen worden afgemaakt. Van werknemers wordt tegenwoordig vaak een ongekende flexibiliteit verlangd. Graag ’s avonds nog even de mail checken, bereikbaar blijven op de WhatsApp groep, bij voorkeur ook ’s avonds en vaak zelfs in het weekend. Op vrije dagen terugkomen voor vergaderingen of als een collega zich onverwacht ziek meldt. Het kan niet op. Ondertussen hangt een voortdurende dreiging van reorganisatie en het weer inkrimpen van het aantal arbeidsplaatsen dreigend als een zwaard van Damocles boven iedereens hoofd.

Ik weet dat momenteel heel veel mogelijk is. Ik weet dat we in een comfortabel land leven waar alles doorgaans goed geregeld is. Ik wil hier ook bepaald niet een klaagzang neerzetten over hoe moeilijk wij het als werknemers hebben. Maar tegelijkertijd merk ik ook dat de druk op de werkvloer soms bijna onmenselijk hoog is. Je kunt niet van mensen verwachten dat ze soms wekenlang, bijna structureel, vele uren per dag overwerken, hun pauzes vullen met teammeetings om voor de werkgever geld uit te sparen, op parttime dagen onverwacht ook regelmatig komen opdraven, en dat ze daarnaast mantelzorgen, kinderen opvoeden, een huis onderhouden en gezond blijven. Om maar te zwijgen van de verplichtingen die je sociaal gezien daar ook nog bij vervult. Het is erg lastig geworden om de balans in je leven te bewaren en voldoende momenten te vinden om weer op te laden. Maar dat moet. Je hebt nu eenmaal herstelmomenten nodig. Als die er niet voldoende zijn en het duurt maar lang genoeg, dan vallen mensen uiteindelijk om. Hoe sterk, dapper en stoer die mensen ook zijn.

Je leest steeds vaker dat mensen niet goed herstellen uit een burn-out. Je leest steeds vaker dat mensen uiteindelijk, na een lange weg, noodgedwongen voor zichzelf kiezen, zonder dat ze daarbij vanuit hun werk (waar vaak een belangrijke oorzaak van de roofbouw ligt) effectief gesteund worden. Bedrijfsartsen werken vaak volgens gemeenschappelijk afgestemde richtlijnen en luisteren niet altijd even goed naar de individuele persoon welke tegenover ze zit. ‘Ziek zijn overkomt je, verzuim is een keuze’ is een loze kreet die steeds meer arbodiensten lijken te propageren en die soms bijna dreigend tegen de overbelaste werknemer wordt gebruikt.
Ik vind dat best heftig. Het wordt gepresenteerd alsof het een keuze is om echt niet meer verder te kunnen. Alsof het een keuze is om je beste vrienden nauwelijks meer te zien, alsof het een keuze is om je kind uit logeren te sturen, niet voor een beetje romantische me-time samen, maar omdat je echt even een weekendje bij moet slapen omdat je uitgeput bent. Alsof het een keuze is dat je in een familieruzie belandt omdat je de mantelzorg voor je ouders niet meer op kunt brengen, ook al ben jij het kind wat het dichtste in de buurt woont. Terwijl je tussendoor toch keurig, maar uitgeput, op je werk verschijnt omdat de druk op jou zo hoog is. Met snotneus en soms koorts en al. Ik zag in mijn werkende periode structureel veel mensen die antibiotica slikten tijdens het werk, deelde veelvuldig pijnstillers uit, zag vele koortsige ogen voorbij komen en ik sloot mijzelf daar regelmatig bij aan. Maar is dit structureel wat wij willen? Volgens mij hoor je naar je lijf te luisteren als je ziek bent, om goed te herstellen en om zo weer effectief aan de slag te kunnen gaan.

Ik vind dus dat we nog beter voor elkaar moeten gaan zorgen. Ik vind dat ook bedrijven alerter moeten zijn op het echte wel en wee van werknemers. Ik doel hierbij nadrukkelijk niet op de zogenaamde oplossingen waarbij middels talloze ‘persoonlijke kracht’ cursussen en in de pauze gegeven stressworkshops een hoegenaamd ideale werk-privé balans gekozen moet worden, waarachter de werkgever zich dan veilig kan verschuilen onder het mom van ‘ik bied mijn werknemers een ideaal pakket ter preventie van ziekteverzuim door stressklachten’. Ik vind dat het bepalen van die balans daadwerkelijk ligt bij de werknemer zelf. Zodat hij zelf kan bepalen wat goed is in zijn geval. Zodat hij zelf mag aangeven waar zijn grens ligt. Zodat hij beter nee kan zeggen en dat ook geaccepteerd wordt op de werkvloer. Zonder de onuitgesproken, maar onafwendbaar aanwezige druk om zo flexibel te zijn dat het leven, en uiteindelijk de gezondheid, ernstig lijden onder de druk van het werk en alle verplichtingen die daarmee samenhangen. Er zijn gelukkig al steeds meer werkgevers die zich realiseren dat hun werknemers er bepaald niet de kantjes van af lopen als ze iets meer vrijheid krijgen om zelf hun werkindeling en levensbalans te bepalen. In veel gevallen is dat juist zeer effectief gebleken. Je kunt je werknemers beter vertrouwen dan allerlei regelgevingen in te zetten die gebaseerd zijn op het wantrouwen in mensen die je zelf in dienst genomen hebt.

Dan de ziekmelding, als deze onverhoopt toch eens plaatsvindt. Ik hoop intens dat arbodiensten en bedrijfsartsen zich in de toekomst wat meer realiseren dat er een mens tegenover ze zit. Een mens, welke in de meeste gevallen noodgedwongen de knop om moest zetten om zich ziek te melden. Omdat het veel, en veel te lang, de keuze is geweest om juist niet te verzuimen. Meer mildheid en respect, meer aandacht voor de werkelijke achtergrond van de persoon. Meer luisteren. Meer grenzen accepteren. En met het meer loslaten van starre richtlijnen en standaard re-integratiedoeleinden, gekoppeld aan een bepaalde kwaal. Zodat elk individu met een passende begeleiding zijn eigen balans mag vinden. Zodat iedereen optimaal gezond is en optimaal presteert. Op het werk, maar vooral ook privé. Want als het daar goed gaat, dan werkt dat werk vaak ook. En dat is meestal niet andersom.

Zo werken we samen naar wat minder burn-out. En gezondere mensen. Gezondere werknemers, gezondere papa’s, mama’s, opa’s, oma’s. Gezondere geliefden.

Soms mogen mensen best eens ‘uit’. Dan kunnen ze daarna wat beter ‘aan’. Maar laat iedereen wel zelf aangeven wanneer dat werkelijk nodig is.

Alle liefs van De Gans ♥

Voor meer kritische noten ten aanzien van dit onderwerp, verwijs ik naar mijn artikelen  ‘Burn-Up‘ en ‘Blijf eens lekker in je comfort-zone

coins-1015125_1920
De juiste balans is soms lastig te vinden. En voor ieder persoon ligt hij weer anders…

Mooi Leven, by Hans de Gans heeft ook een pagina op Facebook, ik zou het heel leuk vinden als je me ook daar wilt volgen.
De Gans gakt ook op Instagram en Pinterest.

Picture in header found @Pixabay.

Disclaimer.

 

10 thoughts on “Overwerken, overwerkt? Over werken…

  1. I don’t understand Dutch, but google translate tells me that I’m correct about what overwerken means – love how well you illustrated this – concluding with a great image for those of us who need pictures to understand 🙂

  2. Het begint allemaal vierkant te draaien,alles voor ondernemers en, niets voor de werknemers.Nu de 45 uren week en flexibel zijn heeft geen, grenzen meer.Ben zelf op pensioen na een volle loopbaan maar zou er niet moeten aandenken als kleuterjuf tot 67 te moeten werken.Zie je brandweermannen of mensen in de bouw zich maar voort slepen,.Jonge moeders die nachtwerk moeten doen of 45 uur werken.omdat de baas het nodig vindt.waar moeten de kinderen dan naar toe want creches zijn ’s avonds niet open.Bij ons is het weer de werkende mens waar ze alles gaan halen.De mensen zullen op den duur dood vallen op hun werk en dat geeft winst want mensen dragen heel hun leven af en ze zullen veel minder pensioenen moeten uitbetalen.Men is de wereld aan ’t vernietigen in naam van geld.

  3. Ik stel me soms de vraag waarom de werknemers blijven knikken. Als er tegenwoordig arbeiders durven staken, dan krijgen ze onbegrip over zich heen. Men zou ze dankbaar moeten zijn ! Als je als werknemer protesteert tegen de “baas”, dan sta je daar meestal alleen voor. Hoe komt dat?
    Is de luxe van een dure wagen zoveel belangrijker dan gezondheid? Gaat men liever drie maal per jaar op reis, dan gelukkig te zijn, het hele jaar door? Is het echt nodig om, als je huis reeds is afbetaald, nog met twee te gaan werken?
    We kunnen met z’n allen het werk neerleggen. Maar dan mag men natuurlijk niet zeiken als de nieuwe I-phone nog een maand op zich laat wachten.
    Natuurlijk worden de mensen onder druk gezet door regeringen en bedrijven. Maar we hoeven daar niet in mee te gaan. Wat zijn de rijken en machthebbers als alles stil valt? Wie zal hen dienen?
    Mijns inziens moeten we hier een belangrijke keuze maken. En daar begint volgens mij ware spiritualiteit.

    Fijn weekend !

  4. Een burn-out kan iemand voor het leven beschadigen… 🙁
    Er wordt veel te licht over gedacht.
    Wat ik ook heb gemerkt is dat mensen na een overspannen periode thuis zijn zitten, lang niet zo gedreven meer zijn dan daarvoor. Mijn dochter bijvoorbeeld, zij doet haar (intussen ander) werk, maar zeker niet meer zo bevlogen als vroeger..
    Ik ben blij dat ik niet meer werk, deed het graag, naar school gaan ook, maar eenmaal gestopt, 10 jaar geleden, heb ik het geen seconde gemist.
    Vlieg met Trees mee naar… Een stukje geschiedenis…My Profile

    1. Er wordt inderdaad ook naar mijn mening nog steeds veel te licht over burnout gedacht. Het is niet ‘even de knop om, weer opbouwen en hup, weer verder’, het is een invaliderende lichamelijke én geestelijke overbelasting… Als je daar niet goed van herstelt (en helaas komt dat regelmatig voor) dan kan het inderdaad voor grote schade zorgen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *