Over piano’s, een vleugel en herinneringen…

Een concertpiano uit begin vorige eeuw.

Ons ooit gekochte huis in het zuiden des lands, staat nog altijd in de verkoop. Hier staan de meeste van onze spulletjes nog. Intussen is een klein deel van onze inboedel naar het huisje van mama in het noorden gekomen, waaronder de mooie, oude Duitse concertpiano die ik al meer dan twintig jaar in mijn bezit heb. Ooit was hij gekocht door mijn vader, die een zaak in piano’s had. Hij stemde vooral, maar ook knapte hij met liefde oude, heel mooie exemplaren op en verkocht ze dan aan een liefhebber. Op sommige momenten stond ons huis letterlijk vol met piano’s en vleugels. De beste exemplaren, die hield hij zelf.
En gaf de allermooiste aan mij toen ik het huis uit ging: “De Gauser”. Onze vermoedens zijn dat het een piano is die lang geleden (misschien in de fabrieken van Zimmermann?¹) in opdracht van ene C. Gauser is gemaakt.

Over piano's, een vleugel en herinneringen... De Gauser
“De Gauser”

Een omvangrijk studieproject.

Naast zijn gewone pianobedrijf had mijn vader een nogal omvangrijk restauratie- en studieproject; een oude huiskamervleugel.

Ooit gekocht ergens halverwege het land, waar hij zielig in een kelder stond te verstoffen na een ruig verleden als huurvleugel. Onder de ranzige bier- en colavlekken, met een barst in de zangbodem. Ik ging mee om het ding op te halen. We versleepten hem in een busje naar ons huis in de provincie Groningen, waar mijn vader ook zijn werkplaats had. Dertig jaren lang prutste, schaafde, stemde en poetste hij in zijn vrije tijd, totdat hij tevreden was. Of, eigenlijk nóg niet tevreden, maar ergens moet je iets ‘af’ verklaren als je een heel eind in de zeventig bent.
Toen waren ik en mijn broertje uiteraard al lang het huis uit en mijn ouders inmiddels verhuisd naar een veel kleinere woning. Het gevaarte paste er daar niet meer bij.

En zo werd onze inrichting in het zuiden verrijkt met de vleugel.

Op een mooie aprildag opgehaald uit het stadje waar zijn werkplaats was. Het was een fantastisch weekend, waarin mijn vader en ik samen de vleugel in elkaar zetten, de poten monteerden en samen de lyra² vastschroefden aan de onderkant. Gestemd, gekoesterd, bespeeld en het voelde als vanouds, zoals wij samen onze passie voor de instrumenten deelden.

Mooi detail hierbij: het heeft mij en mijn man veel jaren gekost om in verwachting te raken en we waren bang dat het voor ons niet zou zijn weggelegd. Heel kort na de komst van de vleugel bleek ik, volledig onverwacht, ineens toch zwanger te zijn. In december van datzelfde jaar is onze zoon geboren.

Over piano's, een vleugel en herinneringen... het transport
De vleugel, op zijn kant en op de slee in het busje, klaar om naar binnen gebracht te worden. Het deksel is al binnen.

Die vleugel staat nog steeds in het oude huis.

In een hoek van de grote hobbykamer die uitkijkt op de tuin. Bij elke toets die ik indruk hoor ik mijn vader. Sinds 2012 is de vleugel niet meer gestemd, maar nog steeds is hij verbazingwekkend goed op toon.

De piano moest opnieuw verbeterd worden. De stempennen liggen klaar, maar het leven liep anders dan wij wilden. Een ernstige ziekte maakte binnen enkele weken een einde aan het aardse bestaan van mijn lieve, wijze, goedmoedige en uiterst muzikale vader. Voor het eerst in mijn leven moet ik dus op zoek naar een lieve, talentvolle stemmer, die ik deze hoogdrempelige klus durf toe te vertrouwen. En eigenlijk acht ik niemand goed genoeg. Het idee dat iemand gaat kijken naar de instrumenten, ze opent, gaat draaien aan de pennen, de aantekeningen ziet, die mijn vader her en der in het binnenwerk heeft gezet, daar heb ik, ook na vier jaar, nog altijd moeite mee.

En toch moet het. Ik kan deze prachtige instrumenten moeilijk laten verkommeren vanwege de rouw om mijn vader. Daar ga ik ook ongelofelijk veel spijt van krijgen natuurlijk.

 

Over piano's, een vleugel en herinneringen... De binnenkant van de vleugel.
Het geheel vernieuwde binnenwerk van de vleugel. Elk detail vol liefde en aandacht gemaakt.

Ik herinner mij het samen met mijn vader klussen aan een piano.

Met zijn tweetjes, in de avonduren, mijn huiswerk al lang af. De unieke geur van een oud instrument en het intense geduld van mijn vader. De piano’s die ons bonden.

Naast elkaar gezeten op stoeltjes, hij met zelf gemonteerde wieltjes onder zijn exemplaar, zoals hij een groot deel van zijn gereedschappen zelf maakte. Makkelijk zittend kon hij zo rond het hele instrument rijden.
Samen zaten wij hele avonden zo. Rustig kletsend, heel soms met zachte muziek op de achtergrond. Hij vertelde mij alles wat hij deed. Met ieder klein instrumentje liet hij mij zien hoe het gecompliceerde, geniale binnenwerk van een piano werkte. En wat er gedaan moest worden als het vastliep. Er waren vele mogelijkheden tot vastlopen. En vele mogelijkheden om het op te lossen. En mijn vader deed dat alles met liefde.

Over piano's, een vleugel en herinneringen... Samen Spelen
Samen spelen: als kind zat ik samen met mijn vader achter dit instrument, om het bespeelbaar te maken. Nu geef ik dit erfgoed door aan mijn zoon (op deze foto is hij twee jaar oud).

Letterlijk grote herinneringen.

Want ik heb er dus twee. Piano’s. En klein zijn ze niet. Allebei door hem gereviseerd, voor een deel met mij aan zijn zijde. Eigenlijk past het nauwelijks in mama’s huis zoals we nu wonen. Maar weg doe ik ze niet. Nooit. Groot als ze zijn. Hun geur, de aantekeningen in krijt in mijn vaders nette handschrift. De zangbodems, met zorg door hem gerepareerd, de snaren, door hem aan de pennen bevestigd. Het vilt, in diverse kleuren, zachtjes tussen de snaren verweven, of onder een pedaal.

Die vleugel is volledig uit elkaar geweest. Het massieve, gietijzeren frame hebben we met een lier aan een balk in de werkplaats omhoog getakeld. Ik weet niet precies hoeveel het woog, maar een paar honderd kilo vermoed ik toch zeker. Elk latje, elk scharniertje, elke snaar, elke toets en elk stukje vilt in het mechaniek aan de binnenzijde is door mijn vader aangeraakt, vervangen, gelakt, verzorgd en getest. Het was voor mij een feest om erbij te zijn, telkens weer opnieuw. Het verveelde nooit.

Waar wij ook heen gaan, de piano’s gaan mee.

Daarvoor zijn zij te dierbaar, maar ook te kostbaar, met name vanwege de herinneringen die zij in zich dragen. In klank en in hun geur. Wat wij de komende jaren gaan beslissen over ons wonen weten wij ook nog niet. We laten het leven ons de weg maar wijzen.

Sommige mensen begrijpen niet dat deze piano’s zo belangrijk voor mij zijn. Maar veel mensen kennen mij, mijn band met muziek en ook mijn geschiedenis niet. Hebben misschien ook nooit meegemaakt wat muziek met een mens kan doen en hoe intens het mensen kan verbinden.
Een muziekinstrument, van een eeuw oud, zo liefdevol gereviseerd, met zulke dierbare herinneringen aan een zo dierbaar persoon….. Daar doe ik niet zomaar afstand van.

Beide piano’s zijn een deel van mij.

Ze horen bij mij. Als ik me verdrietig voel, of ik moet veel verwerken, dan speel ik er op en zing ik erbij. Soms met de klep wijd open. Dan ruik ik die geur van het samen prutsen met mijn vader. Dan voel ik dat ik muziek maken kan, dat ik zingen kan. Dat die innerlijke vrede, die diep binnen mij ligt, door het spelen loskomt en mij vastpakt, mij troost, mij kalmeert. Mij vaak nog meer tot mijzelf brengt dan dat de natuur dat kan. Mij wordt verteld dat het goed is zo.

Dan vind ik mij.

En dat mag ik koesteren.

De Gans

Over piano's, een vleugel en herinneringen...
En nog altijd staat hij daar… Nu als pronkstuk, in afwachting tot de verkoop van ons huis.

1: Zimmermann was een pianobouwer uit Leipzig, waarvan de grondlegger oorspronkelijk heeft gewerkt voor de Amerikaanse pianobouwer Steinway & Sons. In 1992 heeft pianobouwer C. Bechstein de Zimmermann-fabrieken en de productie overgenomen.

2: De lyra met de pedalen bevindt zich onderaan de vleugel.

Meer over muziek van De Gans? Klik dan hier.

Alle foto’s in deze log zijn ©by De Gans. Gebruik van deze foto’s zonder mijn schriftelijke toestemming is nadrukkelijk verboden.

Volg je Mooi Leven, by De Gans ook al op Facebook?
De Gans gakt ook op Instagram en incidenteel verschijnt een quote op Pinterest. De Gans vliegt heel soms over Twitter.

16 thoughts on “Over piano’s, een vleugel en herinneringen…

  1. Wat bijzonder zoals piano en en herinneringen bij elkaar horen. Maar ook wat heerlijk dat je kunt spelen, en ook met je zoon. Heel speciaal. lieve groetjes, Hanneke

  2. Een mooi eerbetoon aan je vader! Liefde voor muziek kan mensen binden; doen samensmelten. Muziek is niet alleen muziek, het is ook emotie. Ik kan me een beetje in jou verplaatsen. Mijn vader is zijn hele leven lang meubelmaker geweest. Hij leeft gelukkig nog. Wat zijn ogen zagen dat maakten zijn handen. Met liefde voor elk detail. Mijn dochter heeft nog nooit in een gekocht bed geslapen. Als ik mijn vaders naam hardop in ons huis uitspreek, stort er veel in elkaar…
    Ik heb genoten van je blog!

    1. Oh wat prachtig Kakel! Dat is ook bijzonder ❤
      Dan heb je inderdaad een idee hoe het voelt. Zo bijzonder he. Dank je wel en lieve groet x

  3. Begrijp volledig dat je de piano’s niet weg wilt doen. En wat een mooie herinneringen aan je vader. Zou het mooi zijn als je zoontje de traditie voort kan zetten. De herinnering blijft zo lang voort leven.

    1. Ja, bijzonder he. Mijn zoon heeft vooral interesse in gitaar merk ik. Net als mijn broer. De muziek blijft voortleven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *