Muziek op vrijdag: volksmuziek

 

Volksmuziek. Wat is dat eigenlijk? Je zou kunnen denken aan de levensliederen van bekende Nederlandse zangers en zangeressen, maar de echte volksmuziek is al veel ouder.

Als verklaring vond ik onder andere: het is een ritueel, een streektaal, een verbinding scheppend ‘gebruiksvoorwerp’. Makkelijke melodieën, eenvoudige teksten, overgeleverd zonder ooit opgeschreven te zijn. De muziek was voor iedereen en van iedereen. Eigenlijk was er vroeger het Gregoriaans en de volksmuziek. Het schijnt zelfs zo te zijn, dat veel Gregoriaanse, kerkelijke muziekstukken zijn gebaseerd op volksmuziek.
Er werd ook wel gecomponeerd puur voor de kunst, maar van die composities is maar weinig bewaard gebleven.

Zonder uitgebreid in te willen gaan op de achtergronden van deze muziek, wil ik wel graag een paar stukken delen. Want het is een belangrijke basis voor heel veel andere muziek van weleer en natuurlijk van de huidige muziek. Vooral in Scandinavië worden middels volksmuziek vele verhalen en legendes doorverteld met, bij voorkeur, veel mystiek.

Ik deel een stukje volksmuziek uit Zweden, gespeeld op de traditionele Träskofiol, of te wel een ‘Clog Fiddle’; een soort houten schoen (bij ons Nederlanders ook wel bekend als ‘klomp’) met een vioolhals waaruit een opmerkelijk mooi geluid voortkomt. Dit stuk heet ‘Vals på träskofiol’ (mijn vrije vertaling: wals op de klompviool) en wordt hier vertolkt door Mikael Frisk. De melodie is van Ola Nilsson Lans (1831-1898). Ik vind de Träskofiol een typisch voorbeeld van een ‘volksinstrument’.

Ik vind het zelf een heerlijk en fris stuk, de kille Scandinavische winden gecombineerd met knus samenzijn bij een warm houtvuur en een dans om het lichaam weer op te warmen….. Zo stel ik het mij voor…

We gaan iets zuidelijker, richting Ierland. Ik kies bewust voor dit land omdat de sfeer in de Ierse muziek weer heel anders is, net zoals het gebruik van het type instrumenten.
We zien en horen een aantal karakteristieke muziekinstrumenten, waaronder de Uilleann pipes, de Ierse versie van een doedelzak. Deze wordt niet met de mond aangeblazen maar op schoot gehouden. De lucht wordt met de ellebogen aangepompt. Onder de muziek klinkt dan de voor de oude volksmuziek zo bekende ‘bourdontoon’, een enkele toon, welke onveranderd onder het muziekstuk klinkt. Hier een stuk van de Ierse groep ‘Cran’ (opgenomen in het Isala theater).

Al uitzoekende kwam ik veel interessante weetjes over muziek tegen. Ik zou alle verhalen wel willen delen met jullie, maar dan wordt het voor de meesten een behoorlijke opsomming van vele wetenswaardigheden waar ik zelf nog te weinig kaas van gegeten heb. Dus houd ik het maar bij het delen van de prachtige muziek, want dat is toch wel waar het om gaat.

Voor wie nog een leuk filmpje wil zien met wat achtergronden, dan raad ik deze link van harte aan. Leuk en kort om even te bekijken.

https://www.youtube.com/watch?v=2GgOcOwtV8I

Ik wens jullie weer veel luisterplezier en een heel goed weekend.

De Gans


Mooi Leven, by De Gans heeft ook een pagina op Facebook, ik zou het heel leuk vinden als je me ook daar wilt volgen. Ook gak ik op Instagram en verspreid ik soms een quote op Pinterest.

Pictures found on Pixabay.

12 thoughts on “Muziek op vrijdag: volksmuziek

  1. Heerlijk, folk. Speel je zelf ook Folk muziek? Beide muziekstukken kende ik niet, fijn om dat te veranderen. Schotse en Ierse folk hoor ik graag (Bothy Band, Capercaillie enz), maar ook Sami muziek, het yoiken, je kent het ongetwijfeld. Eerst maar genieten van het kippenvel wat jou muziekkeuze me geeft. lieve groetjes, Hanneke

  2. Ik ben nu hier aan het luisteren, misschien ook wel wat voor jou, op maandag kun je verzoekjes aanvragen:

    http://logbankje.nl/?p=5936

    Ennuh, ja Ierse en Keltische muziek, wat de opsomming betreft, advies: doe het wel, ook al heb je er zelf weinig kaas van gegeten ook daar is bloggen voor weet ik uit ervaring nu, dat het dan ook voor jou langer blijft hangen de nieuwe kennis, en samen kom je vaak een stuk verder, want wat is er nu mooier dan dat iemand er wel meer van weet en jij die reactie met nog meer kennis krijgt of ontvangt? 😉

    En vooral hoe je het ook vertelt, vanuit je eerlijkheid, dat je er weinig kaas van hebt gegeten, dat kan juist triggeren 😀

    X

    1. Leuke tip van dat logbankje, dank je.
      En idd kan het wel, maar aan mijn energie en concentratie zit ook een max en het uitzoeken wil ik zorgvuldig doen. Het gaat mij het meest om het delen en belanstelling wekken voor iets moois en niet de wetenschappelijke verhandeling er achter. Maar als iemand tips en wetendwaardigheden over de muziekstukjes heeft vind ik wel leuk om te lezen! Xx

    1. Leuk hè! Mijn vader was pianotechnicus en muziekkenner. Hij had een hele grote poster in zijn werkplaats hangen met bijna alle muziekinstrumenten er op. Kon ik als kind uren naar kijken.

  3. Wat goed van jou om hier aandacht aan te besteden. Deze muziek is een beetje vergeten geraakt. In de jaren 70-80 was ‘folk’ vrij populair. Maar nadien is het toch wat in de slop geraakt. Hopelijk komt er weer meer aandacht. Jij bent er alvast mee begonnen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *