Kinderen: leer ze leven!

De afgelopen weken heb ik aardig wat artikelen over kinderen en kleuters gelezen.

Artikelen van onderwijzend personeel, opvoedkundigen en pedagogen. Als moeder van een zesjarig kuikentje herkende ik daar zo veel in dat ik onze ervaring graag wil delen. Ons eigen kind is nauwelijks kleuter af en nu, op weg naar de echte schooljaren die voor hem liggen, probeer ik als hij vrij is echt de teugels tussen al dat leren in wat te laten vieren. Want leren moet ie nog genoeg, de rest van zijn leven.

Eisen aan kinderen.

Het verbaasde mij de afgelopen jaren, het viel mij eerlijk gezegd zelfs behoorlijk tegen, hoe veel er tegenwoordig op heel jonge leeftijd al van kinderen geëist wordt. ‘Gemiddelden’ bleken heilig. In plaats ze te gebruiken als meetpunt, leken ze te worden ingezet als minimumeis van wat een kind op leeftijd x allemaal wel niet moet kunnen. Dat dat gemiddelde feitelijk betekent dat pakweg de helft van ons aller kroost zich daaronder bevindt en de andere helft erboven, deed ineens niet meer ter zake. Het werd een maatstaf, een stok achter de deur die, met ondersteuning van allerlei opgetekende grafieken, als wapenstok ingezet kon worden wanneer je als ouder iets te laconiek reageerde op de druk van bureaus of scholen om vooral flink op alle vlakken aan dat gemiddelde te voldoen. Nog iets erboven dan ook, bij voorkeur.

Groei in eigen tempo.

Ik ben zelf opgegroeid in een omgeving waar juist de ontwikkeling in eigen tempo heel erg werd ondersteund. Mijn eigen schooltijd, grotendeels doorgebracht op de Vrije School, was één waarin vorming van talent en persoonlijke ontwikkeling centraal stond. De rijkdom die ik daarmee heb ontvangen, geef ik mijn kind ook heel graag mee. Helaas volgen veel reguliere scholen (waarvoor we wegens reisafstand gedwongen waren te kiezen) op dit moment heel andere richtlijnen.  In die richtlijnen lijkt de aandacht voor de ontwikkeling van het individu steeds meer ondergeschikt te zijn aan maatschappelijke druk en regelgeving van landsbestuur.

Zodoende werd er helaas tijdens alle gevoerde oudergesprekken niet of nauwelijks gerept over omgangsvormen, talent, respect en lief zijn voor elkaar, of lekker samen buiten spelen. Wat wel telkens weer benadrukt werd was dat waar onze zoon naar maatschappelijke maatstaven niet goed genoeg in was en waar hij allemaal nog bijgespijkerd moest worden als vier- of vijfjarige. Dit ook nog, terwijl wij als ouders op sommige vlakken een iets ander beeld hadden van de ontwikkeling van zoonlief dan de leraressen die hem lesgaven. Ik voelde me telkens opnieuw verward en had steeds meer het idee dat dit toch niet de juiste insteek was voor een degelijke ontwikkeling van een kleuter en alle recentelijk gelezen artikelen staafden mijn gevoelens telkens opnieuw. Ik was blij om te lezen en te horen dat ik niet de enige ben die voelt dat er iets niet helemaal goed verloopt.

 

Kinderen:
Laat kinderen vrij om kind te zijn. Bron: Pixabay

We kunnen het gewoon anders doen!

Laten we eerlijk zijn, als wij het met zijn allen eens zijn over de invulling van de ontwikkeling van kinderen en het anders willen doen dan op dit moment het geval is, dan moet dat toch niet zo heel moeilijk zijn? Die sleutel ligt toch echt bij ons, dus dan kunnen we dat gewoon anders dóén.

Een paar jaar geleden zat ik bijvoorbeeld bijna dagelijks na het avondeten met mijn vierjarig knulletje het correct gebruik van voegwoordjes in zinnen te oefenen. Uren lang. Met verplicht in te kleuren kleurplaten, waar hij een bloedhekel aan had; een door de logopedist goedbedoelde, maar voor onze zoon totaal verkeerd gekozen stimulans. Het eindigde dikwijls in frustratie en tranen van ons beiden en zijn taalvaardigheid en zin om te spreken gingen alleen nog maar verder achteruit. Aan kleurpotloden heeft hij nog altijd een hekel. Buitenspelen kon pas als hij klaar was, lekker ontspannen spelen voor het slapengaan kwam er ook door in het gedrang, ‘want anders mag hij over anderhalf jaar niet naar groep drie’, zo waarschuwde de juf ons streng.

Welke eisen stellen wij aan onze kinderen?

Dat mijn kleutertje destijds fantastisch handig was met een bal, beter kon tellen dan een kind van zes, zeer behendig was op de computer, dol was op dansen en het geheugen had als dat van een olifant was absoluut onbeduidend: vloeiend spreken zoals een gemiddeld kind van vier was het devies en alles waar hij goed in was moest dan maar wat minder. Bovendien was zijn Cito-score ook beneden de maat, zo werd ons resoluut meegedeeld, terwijl één of ander boekje met plaatjes die een samenhang of juist verschil moesten voorstellen welke ook ons volledig ontging, onder onze neus werd gedrukt. En wij als verbijsterde ouders, met al onze vermeende kennis en kunde, onze opleidingen, ervaring en onze taalvaardigheid, voelden ons met de rug tegen de muur gedrukt door de maatschappelijke prestatiedrang, welke tegenwoordig als een besmettelijk virus in de lucht lijkt te hangen.

Loslaten van prestatiedwang gaf groei.

De taalvaardigheid van zoonlief ging zienderogen vooruit zodra we stopten met dit ‘prestatiemodel’ en hem lekker lieten doen waar hij zich fijn bij voelde. Ons mannetje ging beter slapen en beter presteren op allerhande vlakken. En waar hij niet goed in was, of ‘beneden gemiddeld’ dat lieten we wat op zijn beloop, met her en der een speelse correctie op zijn tijd. We hebben hem op het hart gedrukt dat het belangrijker is om in één ding, dat je dan ook nog leuk vindt, goed te zijn, dan overal een beetje gemiddeld in te presteren omdat dat ‘nu eenmaal zo hoort’.

We leren hem ‘dankjewel’ te zeggen en handen te geven. En we leren hem respect (wat soms nog aardig hapert bij een verse ex-kleuter…). En we leren hem hoe mooi de zon op komt, hoe je lekker in plassen kunt stampen en hoe je met een afgebroken tak de koning van het bos op een bospad tekent. We leren hem dat onze poezen lief zijn als je ze de ruimte en liefde geeft en dat dat eigenlijk voor alles geldt wat leeft. Gelukkig heeft het ook geholpen dat wij recentelijk terug zijn verhuisd naar het noorden des lands, waar men, net als wij, iets nuchterder tegen zaken aankijkt.

Kinderen
Laat je kind zo nu en dan ook eens gaan. Bron: Pixabay

Relax.

Ik ben voor een wat makkelijker samenleving. Niet voor het overbeschermen van kinderen. Niet het overprikkelen van kinderen. Gewoon ‘normaal’. Geen watjes maken, maar ook geen rouwdouwers. Gewoon het pure kind zich weer laten ontwikkelen. Weer ons gevoel volgen, ons eigen hart en ons eigen kind; alles op zijn tijd en niet eerder, maar zeker ook niet later dan het kind er aan toe is. Niet overdreven op onze tenen dansen omdat we denken dat we geen fouten mogen maken. Fouten maak je toch, dus laat je kind maar zien dat dat ook mag. Niet meer de lat zo hoog leggen, niet meer streven naar perfectie. Dat bestaat niet. We zijn mensen.

Laat maar gaan.

Daag je kind maar uit, laat het leren, laat iets maar mislukken zodat hij het weer opnieuw moet doen. Laat hem maar leren doorzetten en stampvoeten van frustratie, tot dat zegevierende moment dat het hem eindelijk is gelukt. Laat het springen, zingen en dansen. Leer hem gewoon het leven, door te proeven en te ervaren onder je eigen mooie en liefdevolle begeleiding. Zodat hij tegen een stootje kan, weerbaar wordt, maar ook mee kan voelen met anderen. Zodat hij anderen en alles om zich heen leert respecteren, maar ook zichzelf niet vergeet en hij dankbaar kan zijn. Klaar om zijn leven te leven.

Het leven leer je niet uit boekjes. Je leert het ook niet door perfectie na te streven. Als je dat nastreeft, veroordeel je jezelf en je kinderen tot een levenslang gevoel van mislukking. Het leven loopt niet volgens regeltjes, verwachtingen en gemiddelden. Het leven leer je evenmin door risico’s te vermijden en je zoon of dochter alles voor te kauwen. Het leven leer je door te leven.

En dat kan alleen als wij dat voorbeeld aan onze kinderen geven. Dat krampachtige vasthouden los te laten. Door ook het leven te gaan leven.

Wie doet er mee?

De Gans

Kinderen
Vrij spelen. Bron: PIxabay

Lees ook: Houd jij van jezelf?


Mooi Leven, by De Gans heeft ook een pagina op Facebook, ik zou het heel leuk vinden als je me ook daar wilt volgen.
De Gans gakt ook op Instagram en Pinterest.

 

7 thoughts on “Kinderen: leer ze leven!

  1. Dit onderwerp zie ik steeds vaker terugkomen en ik irriteer mij hier ook mateloos aan. Dat peuters al cito toetsen moeten maken slaat werkelijk nergens op. Laat kinderen toch kinderen zijn! Ze lijken wel gedrild te worden op school, altijd maar leren leren leren en op een bepaald niveau moeten zitten.
    De zin gaat er bij kinderen af, het werkt totaal niet stimulerend en zo bereik je alleen maar het tegendeel.
    De lat wordt veel te hoog gelegd en dat gaat op de middelbare school gewoon verder..
    Wat hadden wij het goed in onze schooltijd..

  2. Ja, die lat hoog leggen, daar is men teveel mee bezig in het onderwijs. Niet goed voor een kind. Jouw visie is zoveel beter. Ik denk dat jij een héél goede mama bent omdat je je kind gewoon goed leert te leven. Dat is de basis. De rest komt vanzelf als hij er rijp voor is in waarvoor hij aanleg heeft.

  3. Ik ben die tijd gelukkig al voorbij, echt, maar ook in haar tijd kwam dit al wat omhoog, en de druk naar wat ik zie van anderen lijkt inderdaad nog hoger nu alweer dan in de jaren ’90, belachelijk gewoon, maar mijn methode was ook, gewoon speels dingen doen, die leerzaam zijn of waren, met veel algemene kennis der natuur, ik mis ook absoluut bepaalde leerstoffen die ik in de seventies als kind heb gehad die nu schijnbaar niet meer gegeven wordt. Het gaat alleen maar achteruit naar mijn idee.

    Doe wat goed voelt, en ik ga toch hopen dat jij een vrije school gaat vinden mettertijd wat te doen is voor jouw kind. Dat zou perfect zijn.

    X

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *