Ik zoek een ander woord voor slachtoffer

Als je iets ergs overkomt kun je jezelf beter niet zien als slachtoffer daarvan.

Pas geleden, naar aanleiding van mijn artikel ‘Ben jij slachtoffer van een narcist?’ kwam iemand met de opmerking dat hij het niet eens was met door mij gekozen term ‘slachtoffer’. Dit stempel zou degene die het overkomen is een passieve rol geven en daarom kan het woord beter worden vermeden. Dat zette mij aan het denken, omdat ik het eens was met het feit dat het woord een risico inhoudt om jezelf ook enorm als slachtoffer te gedragen, wat mogelijk tegenwerkt bij herstel. Toch bleef de gedachte dat er iets niet klopte in mijn hoofd rondspoken en ik sprak er met anderen over om hun visie te horen.

Ik ben het eigenlijk niet eens met de visie om het woord te vermijden.

Als iemand jou iets aandoet, ben je slachtoffer daarvan. Als jij iemand anders iets aandoet, maak je diegene tot slachtoffer van jouw daad. Op het moment van actie en daarop volgend reactie is er sprake van een dader/oorzaak en een slachtoffer/gevolg.

In mijn ogen heeft het slachtoffer na het hele gebeuren wel een keuze: ga je je als slachtoffer passief en duurzaam wentelen in de slachtofferrol? Of stel je je strijdbaar op, gooi je je kop in de lucht en ga je voor herstel, met alle ups en downs van dien? Ik zie een verschil tussen slachtoffer zijn en een slachtofferrol aannemen.

Ik vind het jammer dat we tegenwoordig zo gespannen sommige woorden met een negatieve emotionele lading vermijden.

Het lijkt wel alsof we tegenwoordig niet meer mogen toegeven aan onze diepste gevoelens. Wanhoop, verdriet, verslagenheid, het even niet meer weten, het hoofd laten hangen, doodeng vinden we het allemaal. Opgeven is geen optie. Schouders eronder! Weer aan het werk! Doorzetten! Niet toegeven aan zwakte…
Stralend gelukkig zijn is daarentegen niks mis mee. Zat tijdschriften zijn er te vinden met een positieve lading in de naam. Maar, laten we eerlijk zijn, die negatieve gevoelens heeft ieder mens weleens. Het hoort er gewoon bij in het leven en het is handig als je ze doorleeft en er van leert in de tijd dat je rondloopt op aard.

Persoonlijk heb ik vaak het gevoel dat je als ‘slachtoffer’ jouw eigen leed niet voldoende mag erkennen of benoemen. Het lijkt alsof het slap gevonden wordt om toe te geven aan het feit dat jou onrecht is aangedaan of dat je iets verschrikkelijks hebt meegemaakt en dat je daaronder lijdt.

slachtoffer blijven
Eens een slachtoffer, altijd een slachtoffer? Picture by PublicDomainPictures @Pixabay

Die erkenning en herkenning in onze maatschappij, dat kan best beter.

Je kunt, naar mijn mening, pas goed herstellen van iets, als je weet waar je mee dealt. Door dan woorden en gevoelens niet als zodanig te benoemen omdat dat misschien passief zou lijken, sla je in mijn beleving een stap over en vermijd je een duidelijke weg naar herstel. Vaak heb je als ‘slachtoffer’ iets heftigs meegemaakt. Je moet dan kracht verzamelen om dit te verwerken en, zeker als het een langere periode betreft, met een heleboel zaken in je eigen leven afrekenen. Dan helpt het als je jezelf ook toestaat alles te voelen.
Dat je je realiseert dat je slachtoffer van iets bent, wil niet immers niet zeggen dat je dan maar lijdzaam moet accepteren hoe je leven daarna in een aanhoudende golf van mislukkingen van je afglijdt?

Van slachtoffer naar winnaar.

Want dat is wel het proces in een kleine notendop als je het geheel hebt doorgemaakt.

Ik moet zeggen dat ik lang heb gezocht naar woorden in dit artikel. Of er nog een synoniem was voor slachtoffer, minder zwart dan dat. En een synoniem voor overwinnaar, minder wit dan dat.
Er zijn zat synoniemen te vinden voor slachtoffer: gedupeerde, de sigaar, getroffene, gewonde, prooi, offer, benadeelde en nog vele woorden meer. In alle gevallen ben je niet mis te verstaan de klos.

Maar er is geen woord voor een strijdbaar iemand die slachtoffer wordt van een daad van een ander. En geloof me, ik heb gezocht. Slachtoffer of dader, getroffene of overwinnaar, in alle gevallen lijkt het Nederlands, zelfs andere talen, hierin zeer zwart-wit (ik kijk altijd buiten de Nederlandse taal als ik daarin woorden te kort kom). Zelf een nieuw woord maken lukte ook niet; een ‘krachtslachtoffer’, ‘krachtoffer’ of een ‘slachtstrijder’… met zulke woorden kun je helemaal niets. Ik kom echt woorden te kort om de term sterk-slachtoffer aan te duiden. En ik kom woorden te kort om de term dappere-overwinnaar na een strijd aan te duiden.

Mijn conclusie:

Je kunt altijd het slachtoffer zijn van een nare gebeurtenis. Het is je eigen keuze welke rol je jezelf daarna aanmeet: wil je altijd slachtoffer blijven, of ga je de strijd aan en hervind je jezelf?

Slachtoffer zijn, betekent niet slachtoffer blijven.

Ga dan met die hervonden, ontwikkelde versie van jezelf met geheven hoofd de toekomst tegemoet.

De Gans

Geen slachtoffer, toekomst
Herpak jezelf en ga vooruit! (foto: josealbafotos, Pixabay)

Lees ook: Ben jij slachtoffer van een narcist?

Al schrijvende en peinzende kwam ik dit artikel tegen: slachtofferschap vs slachtofferrol. De moeite waard om even te lezen.


Volg je Mooi Leven, by De Gans ook al op Facebook?
De Gans gakt ook op Instagram en incidenteel verschijnt een quote op Pinterest. De Gans vliegt heel soms over Twitter.

43 thoughts on “Ik zoek een ander woord voor slachtoffer

  1. It is really a great and helpful piece of info. I am glad that you shared this helpful information with us. Please keep us up to date like this. Thank you for sharing.

  2. Waarom alles zo moeilijk maken.Ik vind als een woord de lading dekt het mag gebruikt worden Mer er beginnen ronddraaien gaan we niet vooruit.Omzeilen van allerlei dingen maakt onze maatschappij nodeloos ingewikkeld.
    Noem dingen bu-ij naam daaris niets mis mee.

  3. Marije, weet je wat mijn Jungiaanse therapeut steeds als antwoord klaar had als ik het woord ‘slachtoffer’ gebruikte in mijn verhaal?

    – hoezo voel jij je slachtoffer ?

    telkens kwam het mega hard aan, ook als ik de meest kwetsbare periode uit mijn leven ging vertellen uit mijn leven – ik ben gepest geweest vanaf 5 tot en met 19 jaar, mijn hele schooltijd eigenlijk –

    bleef hij zeggen – hoezo was jij slachtoffer?

    dju toch ik heb gevloekt als een zatte brulaap en gekropen als een klein gewond vogeltje…

    en ik heb geleerd hoe het komt waardoor je “slachtoffer” bent geworden…
    karakter analyse en diepte psychologie ten top ….

    ongelofelijk hoe je zelf je gedrag zo inzet dat je aantrekt wat je het beste kent…

    heel heftig, maar bijzonder effectief…

    het heeft meer dan 1 jaar intens werken van me gevraagd hoe het kwam dat ik die personen aantrok…

    conclusie
    we noemen het wel zo, maar het is niet zo…

    1. Ik blijf het een moeilijk woord vinden Esther. Soms heb ik zo duidelijk het gevoel dat negatieve gevoelens niet meer worden geaccepteerd. Terwijl je wel moet erkennen wat er gebeurd is voordat je kunt verwerken. Ik heb een ontzettende hekel aan slachtoffergedrag. Gek voor iemand die zegt jarenlang in die rol te hebben geleefd, maar ik denk dat ik er jaren in geduwd ben door de buitenwereld die mijn gevoelens niet erkende, maar tevens mij niet de ruimte gaf om te groeien in mijzelf. Waarschijnlijk omdat ik mij aanvankelijk opstelde als aanklager en het oorspronkelijke slachtoffer de door mij opgerakelde emoties en onverwerkte gebeurtenissen niet aankon. Dan kan het gebeuren dat het slachtoffer juist de aanklager wordt en daardoor de hele zaak kantelt. Heel complex. Enfin, mensen die slachtofferig doen en niet door willen groeien, maar blijven eisen dat de wereld hen als slachtoffer ziet, daar krijg ik heel erg de kriebels van. Dus NEE, ik ben geen slachtoffer en ik weiger die rol te spelen. Maar ik heb wel veel meegemaakt en mag daarvoor ook wat empathie tonen naar mijzelf bij het verwerken van dat al.
      Dat je telkens dezelfde personen aantrekt ligt er ook aan dat je in een patroon vastzit, waardoor je in dezelfde rol blijft hangen. Dan herhaal en herhaal je dat patroon telkens opnieuw in je leven. Dat doorbreken vergt kracht, maar dan wordt het wel beter. Ik ben benieuwd hoe jouw Jungeriaanse visie daartegenaan kijkt.
      Het is wel allemaal één groot bewustwordingsproces en bewustzijn. Maar zo mooi. Liefs!

      1. Wauw, ik moet eerlijk zeggen toen Nelly het schreef heb ik ook even erover nagedacht.
        en ik moet ook eerlijk bekennen dat het essentieel is dat je ‘het’ kan benoemen in de juiste context, heel belangrijk in de verwerking achteraf.
        wanneer je vastzit in die situatie is het idd van belang je positie goed te analyseren en van zodra je kan ‘uit de situatie’ te stappen wanneer je positie gunstig is.
        het is idd een moeilijke en on verdraagbare levensomstandigheid en je hebt meer dan kracht nodig, ook inzicht in jezelf speelt een grote rol.
        Persoonlijk heb ik goed moeten ‘ondervinden’ welke ‘trigger’ je ingang zet als je midden in de zogenoemde slachtoffer rol zit. Je uit wat voor de andere heel aantrekkelijk om je te gebruiken als zijn jacht terrein en jij bent dan voortdurend zijn prooi.
        Het loopt vanaf de eerste seconde al ‘mis’ dan ben je nog geen slachtoffer, dan ben je ‘blind’… dan heb ik het over een partner relatie.
        Wanneer het gaat over een ouder kind relatie kan je het niet weten vanaf begin.je bent er met de paplepel mee ‘vertrouwd’.
        Ik ben geen specialist in narcisme binnen de ouders kind relatie. De manipulatieve activiteiten van een ouder heeft een enorme inpakt op je hele ‘zijn’ . Het zijn is je hele leven, je lichamelijke, het innerlijke en spiritueel beleving.
        Wat ik heb geleerd is dat je een gevoeligheid hebt waardoor je ‘heel aantrekkelijk bent’. Ontdekken waarom je ‘aantrekkelijk bent’ is een groei proces en ja het is heel complex, maar heeft veel groei potentieel.
        In het Jungiaanse begrijp je meteen welke ‘dingen’ er mee spelen waardoor je een prooi wordt en wanneer je ervoor kiest om als een leeuw te vechten tegen de rol van slachtoffer.
        Ik maak mezelf altijd nog eerst schuldig aan ‘ik ben slachtoffer rol’ en daarna pas kan ik doorgroeien naar het juiste patroon, die van de leeuw…
        De leeuwenkoning is hier een goed voorbeeld van, de archetypes die van toepassing zijn in dit onderwerp komen allemaal in deze film voor. Ik heb gekozen om leeuw te worden, en het lukt me om ‘mooi’ te brullen als ik moet… knipoog…

        1. Mooi gezegd! Wat heel veel mensen niet hebben gelezen in mijn stuk is dat ik slachtoffer zie als slachtoffer ‘op moment van actie’. Feit is: dader doet ander iets aan. Direct daarna moet je met jezelf aan het werk. Geen slachtoffer blijven. Want dan word je een offerlam. Zonde van je leven Dus hupsakee, ken uzelf, uw plaats en anderen. Wat jij zegt… Als kind van een narcistische ouder word je zeer, zeer beschadigd. Ook dan is het word slachtoffer niet een definitieve staat van zijn. Maar er is inderdaad meer dan kracht nodig om daaruit jezelf te laten groeien. Liefs en veel brulsucces ☺

  4. Helemaal mee eens. What’s in a word… we gebruiken woorden om bepaalde beelden in onze communicatie mee uit te drukken, maar als we ze verschillend definiëren komen we nergens natuurlijk… Basis voor communicatie is, denk ik, willen uitgaan van dezelfde vooronderstelling. Als twee mensen het woord slachtoffer een verschillende betekenis geven, kunnen ze dat woord inderdaad beter niet gebruiken in hun communicatie, of duidelijk uitleggen wat ze ermee bedoelen, zoals jij deed. Ik begrijp je!

  5. Dat heb je weer heel mooi beschreven lieve Marije.
    Zelf heb ik me nooit slachtoffer gevoeld. Zelfs niet na het lezen van je artikel over narcisme.
    Het klinkt misschien vreemd, maar echt, het voelde en voelt zo niet aan.

    Het is wel zo (althans zo voel ik het aan) dat je ‘geen slachtoffer’ mag zijn. Je moet sterk zijn.. Vooruit.. niet blijven steken, ..

    1. Terwijl de weg altijd is van stapjes vooruit, stapje terug. Je hoofd laten hangen, de moed niet laten zakken…. het mag niet. Terwijl het zo gewoon is dat je er soms doorheen zit. Wat je meemaakt is niet leuk, en als je eea wilt verwerken zul je ook moeten weten wat dat was en wat je rol in die zin is geweest, zodat je alles kunt verwerken en je leven goed kunt verderleven. Dat is toch wel het minste wat je verdient. Liefs xxx

  6. Slachtoffer ben je en mag je zijn maar dan de schouders er weer onder om verder te kunnen.
    Je blog wel 2 x gelezen om het goed te begrijpen…goed gedaan
    Groetjes

  7. Ik vind/vond mezelf wel degelijk een slachtoffer toen ik in die relatie zat. Ik voel me nog steeds slachtoffer als ik nog steeds, nu al 8 jaar lang, maandelijks geld overmaak omdat mijn lieftallige ex me zwaar gedupeerd heeft. Me zo gedragen is een tweede. M.i, staat dat ook los van elkaar.

    1. Ja zo zie ik het ook. Rot dat je er niet van loskomt met dat geld. Het helemaal achter je laten maakt het makkelijker.

  8. Volgens Marianne Williamson (Magische Momenten) gaat de weg van slachtoffer naar ‘krachtmens’ eerst door het diepe dal van verdriet en pijn. Doorvoel het verdriet en de pijn helemaal, toon gerust je emoties en op die manier breng je je ellende naar ’t licht. Een dader is vergeten wie hij in wezen is; nl liefde. Hij was in slaap gesust. Neem daarna ’n liefdevolle levenshouding aan, vergeef de dader en ga verder met je leven. Stop met vechten. Vechten betekent angst en angst houdt liefde op ’n afstand. Liefde trekt liefde aan. Op die manier vergroot je de kans dat je meer en meer geluk naar je toe haalt. Is dit gemakkelijk ? Nee. Het is wel de enige juiste weg…

  9. Ik ben het wel me je eens…. zoveel woorden hebben inmiddels zo’n grote negatieve lading dat je ze nauwelijks nog durft te gebruiken….

    Daarentegen weiger ik wel het woord ‘slachtoffer’ te gebruiken in mijn eigen situatie want ik weet hoe mijn hoofd werkt… als ik woorden met een negatieve lading kies gaat mijn hoofd op de hobbel en kan er van alles gebeuren, het zijn dus triggers voor mij die ik probeer te vermijden.

    Ipv het woord slachtoffer gebruik ik altijd het woord ‘gezegende’ … en dan uiteraard niet in de zin van ‘gezegend’ door wat mij is overkomen / aangedaan door anderen maar wel in de zin van dat ik van datgene dat is gebeurd iets heb geleerd… wat weer prima aansluit bij mijn stelling dat het leven 1 groot leerproces is waar ik mijn voordeel mee mag doen… ik zeg heel bewust niet ‘moet’ want dan leg ik mezelf weer iets op en ik wil juist zoveel mogelijk het leven spontaan leven en open staan voor wat op me af komt… al hoe beangstigend het soms ook kan zijn juist door wat er al gebeurd is en in mijn herinneringen onuitwisbaar gegrift staat.

    xxx

    1. Dat is feitelijk precies wat ik bedoel. Je ‘weet’ dat je slachtoffer bent, maar je weigert de rol. Ik noem het soms een verrijking, soms een leermoment en soms, heel soms, sta ik mezelf toe even te voelen wat ik indertijd niet mocht voelen. Beetje compassie met jezelf mag ook best. Ik wilde daar nooit aan. Zinnetjes ‘ waarom moet mij dit overkomen’ vind ik vreselijk. Maar je mag wel zeggen: het us me overkomen, ik heb er last van en dat vind ik jammer, maar er is meer in het leven dan dat. Dan kom je tot acceptatie en kun je groeien. Knuffel xxxx

  10. Aha….typisch de reactie van een ‘redder’. Het slachtoffer moet verlost worden. In dit geval van het woord ‘slachtoffer’. Op deze manier stap je als vanzelf in de dramadriehoek. Dader, Slachtoffer en Redder. Een stevige verbintenis.
    Geen enkele rol, in die (https://nl.wikipedia.org/wiki/Dramadriehoek) doet iemand recht. Wanneer je weet welke rol jou toebedeeld is kan je pas aktie ondernemen. Weet je welke verantwoording je kunt nemen om er uit te stappen. Dank Marije voor je pleidooi om slachtoffer te mogen zijn en de mogelijk die jij geeft om uit die rol te stappen.

  11. Marije, ik ben het helemaal met je eens. Je mag een kat een kat noemen. Dat gebeurt doorgaans veel te weinig. Ja, ik ben het slachtoffer van een narcistische vader en van emotionele verwaarlozing door andere familieleden. Dat is erg en daar horen levenslange krassen bij. Maar ik wentel me niet in die rol. Daaruit heb ik, denk ik, ook de kracht gehaald om helemaal niet te worden zoals zij.

  12. Ik gebruik het woord slachtoffer eigenlijk nooit..
    Er is je iets aangedaan…overkomen…je moet ergens doorheen…
    Verdriet om dingen die je overkomen , ja
    Verwerken de dingen die je aangedaan zijn, ja
    Het een plek geven, ja
    En ja ik ken ze wel, slachtoffers.
    Het woord gebruik ik zelden

    1. Maar als je iets is overkomen en je hebt daar ernstig onder geleden, een oorlog, een zwaar misdrijf, mishandeling, een kind, stelselmatig verkracht… wat is dan in jouw ogen de staat van zijn van degene die het overkomen is?
      Ik blijf het heel moeilijk vinden. Slachtoffer zijn van iets is in mijn ogen iets anders dan je onderdompelen en blijven hangen in de rol van slachtoffer.

      1. De omgeving maakt je slachtoffer…degene die het overkomt , komt meestal in een overlevingsmodus..
        De dingen waar ik onder geleden heb…hebben me sterk gemaakt…
        geen warm nest , geen veilige jeugd, geen fijne ouders, geen fijne banden ,iets met misbruik, iets met incest..
        Moet ik nog doorgaan Marije….Ik heb mn pakje wel gehad…slachtoffer IK !! Nee !!
        Harde leerschool dat wel
        Ik kan mijn geschiedenis nooit veranderen …wel de manier waarop ik er mee om ga

  13. Het lijkt me niet altijd even makkelijk om uit de slachtoffer rol te kruipen. Het lijkt me dat je zo in een wurggreep kunt zitten dat je geen kant op kunt. Iid zou het beter zijn wat nuance verschil in het woord slachtoffer. Mooi uitgespit blog.

    1. Dank je. Die nuance zocht ik ook. Maar het enige is inderdaad die slachtofferrol versus slachtoffer zijn. En voor de slachtofferrol hoef je nog niet eens slachtoffer te zijn zelfs…

  14. Men mag zeker het woord slachtoffer gebruiken. Het woord slachtofferrol is soms moeilijk in een verwerkingsproces.

    Aum Shanthi

      1. Dan kan je het niet verwerken, alleen als men te lang in een slachtofferrol blijft hangen dan blijft men misbruik maken ervan. En juist uit die rol moet je proberen zo snel mogelijk uit te komen. Maar men mag nooit vergeten dat je slachtoffer geweest bent van… Dat vaak heel lang blijft hangen bij iemand ongeacht het voorval.

        Aum Shanthi

    1. Kom je er na jaren achter dat de taal gewoon bepaalde uitdrukkingen mist…. Niet voor niets in dit geval misschien. Maar misschien heeft iemand nog een goed onderbouwde tegenwerping

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *