Burn up!

Afgelopen week las ik weer een nieuwsbericht* wat ging over burn-out. Wat mij dit keer trof waren de mededelingen dat de cijfers erg hoog zijn, gemiddeld 12%, en dat het vaker gaat om vrouwen dan om mannen (respectievelijk 14% en 10%). Het artikel ging vooral over de overspannen vrouwen die als leidinggevende werkzaam zijn in vakgebieden die onder druk staan, zoals in de zorg of in het onderwijs. Op dit moment is er veel over burn-out te vertellen en er is zo mogelijk nog meer over te lezen op dat vlak, bijvoorbeeld hoeveel mensen getroffen zijn, hoeveel geld dit kost en welke behandelstandaarden er gehanteerd dienen te worden teneinde al die opgebrande mensen zo snel als maar mogelijk is weer op de werkvloer te krijgen. Maar als ik al die geluiden zo beluister, vrees ik dat niet iedereen zich volledig realiseert dat het nog altijd ‘gewoon om mensen gaat’. In het geval van het artikel wat ik las, om vriendinnen, dochters, echtgenotes, om moeders van kinderen.

Ook al komt dit onderwerp op mijn blog erg regelmatig terug, ik wil hier ook nu graag weer aandacht aan besteden. Want hier gaat het juist om bij ‘Mooi Leven’. In een mooi leven kun je je eigen grenzen aangeven en je leven zodanig inrichten dat je minder last hebt van die stressgevoelens. En op die manier het risico op burn-out verminderen of, liever nog, die hele burn-out ontlopen omdat je je eigen leven leeft. We moeten leren om dat van onszelf te accepteren en we moeten leren om dat ook bij anderen te aanvaarden. Niet alles moet, niet alles hoeft perfect. Goed is echt wel goed genoeg.

Mama
Mama…

Ik leef zo met al die vrouwen mee. Toen ik nog in het bedrijfsleven werkte heb ik zo vaak uitspraken gehoord, en ik beken, sommige zelf ook gedaan, in de sfeer van: ‘ik moet nu heel even weg want mijn man is op reis en mijn zoon is van de schommel gevallen bij de buurvrouw en ik moet even met hem naar de dokter. Daarna kom ik nog wel even terug om iets te bespreken.’  Of: ‘ik bel je direct terug als ik mijn baby in bed gelegd heb en dan log ik wel even vanaf de keukentafel in.’ Of: ‘ik heb tijdens mijn vakantie geen wifi op de camping maar als we in een restaurantje zitten dan check ik mijn email.’ Of: ‘ik kan geen nee zeggen, want dat wordt door mijn baas toch niet geaccepteerd. Dus ik moet dit nu eerst afmaken en dan kom ik bij je terug, ben je er na half acht nog, dan bestel ik wel een pizza?’ Gevolgd door een overvloedig ‘ sorry, sorry, sorry.’
Tegenwoordig lijkt wel alsof alles meteen af moet, dat wanneer jij ‘nee’ ergens tegen zegt dat nee iets is wat ook overruled mag worden door een ander, en tegelijk wordt de werkdruk ook niet minder. Neem mij niet kwalijk, maar dit kunnen we toch niet echt normaal leven meer noemen? Jij verdient toch beter? Je kind verdient toch beter? Je kunt beter met zoonlief naar de dokter gaan en de rest van de dag bij je kind blijven om hem te knuffelen en te vertroetelen! Je kunt beter je baby vol aandacht en liefde in bedje leggen en daarna zelf even lekker met je hobby bezig gaan of lekker vroeg gaan slapen! En als je op vakantie bent, dan ben je niet aan het werk, punt. En nee is nee en dat hebben mensen te respecteren. Dat werk dat komt echt nog wel; dat werk dat gaat zelfs beter als jij je goed uitgerust voelt en je je aandacht niet continu over diverse pieken tegelijk moet verdelen.
Die instelling die hebben wij allemaal nog wel en we weten het allemaal eigenlijk ook wel, maar het lijkt alsof we het niet meer mogen voelen. Want ‘het werk is toch eigenlijk wel heel erg belangrijk en zorgt dat je zoveel voor je kinderen kunt doen en ze zoveel meer kunt geven en zo ben je ook een leukere moeder’, zo vertelt de druk van buitenaf. Veel vrouwen krijgen daarop last van schuldgevoelens en voelen zich eigenlijk op alle fronten te kort schieten. Toegewijd als de meesten zijn, modderen ze dan maar, zo goed en kwaad als het gaat, weer verder met hun intens omvangrijke takenpakket.

Veel vrouwen hebben verantwoordelijkheidsgevoel, bekommeren zich om anderen, ze willen alles heel goed doen en ze willen graag alles netjes afmaken. De meeste vrouwen zien details niet gauw over het hoofd en ze zijn betrokken. Dat maakt dat ze zijn wie ze zijn en zo kiezen zij vaker dan mannen een baan in een zorgzame, opvoedende richting zoals zorg of onderwijs. Waardoor er feitelijk aan hun zorgtaken en verantwoordelijkheden nooit meer een einde komt. Wij mogen daar met elkaar, als maatschappij, dan ook wel een beetje meer bewust van zijn en een beetje meer op onze vrouwen passen. Want het lukt niet iedereen om al die ballen goed en vaardig in de lucht te houden en zichzelf niet volledig onder te laten sneeuwen door alle externe druk en verplichtingen.

Ik vind eigenlijk dat wij op dit moment niet zo goed voor onze vrouwen zorgen. Na het zwangerschapsverlof moeten vrouwen zo snel mogelijk weer aan het werk, ongeacht of ze nog klachten hebben door de zwangerschap of de bevalling. In geval van klachten wordt ze impliciet verweten dat ze zich eigenlijk maar aanstellen en domweg wat meer door moeten zetten. Want kinderen krijgen is normaal en daar draait de wereld haar hand niet voor om. Het hoort er allemaal bij, dus ga maar gauw weer aan het werk. Vrouwen moeten, bij voorkeur fulltime, meedraaien, het glazen plafond doorbreken en vooral economisch volledig zelfstandig zijn. Dit dwingend rijtje wordt door diverse overheidsfiguren tegenwoordig ook nog vaak benadrukt door het opsommen van allerlei doemscenario’s aan het adres van degenen die wat tijd voor zichzelf pogen te nemen of die zelfs het lef hebben om hun eigen leven op eigen wijze in te richten en niet te kijken naar onder wiens vlag het schip met geld hun gezin nu eigenlijk precies binnenvaart. Veel vrouwen voelen zich op die manier onder druk gezet om (te) veel uren te blijven werken, om continu te presteren en om overal het beste van zichzelf te laten zien. Ondertussen loopt een groot deel van die vrouwen op haar tandvlees en dreigt om te vallen.

Burn out3
Fasen in het proces van een Burn-out

Als je het slecht getroffen hebt met je bedrijfsarts of werkgever treedt na een ziekmelding ten gevolge van spanningsklachten of vermoeidheid vrij snel een stel strikte richtlijnen in werking die ten alle tijde moeten voorkomen dat je volledig of langdurig uitvalt. Want dat mag niet. Wanneer je door stress opgebrand raakt, moet je vooral niet het contact met je werk verliezen, moet je altijd bezig blijven en moet je je nog steeds nuttig en nodig voelen, want anders komt het niet goed met jou. Aldus de strenge en bepaald niet geruststellende boodschap aan het adres van de overspannen zieke (zie in de figuur hierboven kantelpunt 1). Waardoor veel vrouwen zich gedwongen voelen om zich zo goed en kwaad als het gaat toch maar weer overeind te hijsen om het werk op korte termijn weer volledig op te pakken en privé allerlei zaken zoveel mogelijk aan te passen teneinde alle ballen toch maar een beetje in de lucht te houden. Dan heb ik het nog niet over de dagelijkse problemen die je in je gezinsleven nog meer tegenkomt, gedokter met kinderkwaaltjes, slapeloze nachten, of zorgen en bijdragen op school, mantelzorg voor de buurvrouw of voor je ouders die flink verderop wonen en al die andere zaken meer die je ook nog naast je drukke werkweek moet volbrengen. Als je tenslotte opnieuw bezwijkt onder de spanning en de vele verplichtingen (je bent dan aangekomen op of zelfs ver voorbij kantelpunt 2) dan is er vaak verdomd weinig echt begrip en word je als pech hebt, uitgeput en wel, via je werk of arbodienst bijna meedogenloos onder druk gezet om allerlei activiteiten te ondernemen en behandelingen te accepteren onder het mom dat het bijdraagt aan je herstel. De activiteiten en behandelingen die op dat vlak voorhanden zijn, gaan vaak volledig aan de lichamelijke effecten van stress voorbij en richten zich puur op het psychologische aspect en een snelle re-integratie op het werk**. Als je op dit vlak niet heel sterk op je strepen staat -wat op momenten dat je volledig bent opgebrand überhaupt al lastig is- dan is werkelijke eigen inbreng en luisteren naar wat jouw eigen lichaam je nu eigenlijk vertelt  en wat jij werkelijk nodig hebt om van je klachten af te komen, van ondergeschikt belang aan de visie en belangen van alle behandelaars en betrokkenen om jou heen.

Meestal hebben degene die omvallen juist die karaktereigenschappen dat ze alles willen accepteren, doen en ondernemen om te herstellen en om er weer bovenop te komen. Maar ondertussen tobben steeds meer mensen met stress en uitputtingsklachten en is ondanks alle zogenaamde oplossingen, re-integratietrajecten, therapieën, afspraken en samenwerkingsverbanden tussen behandelaars nog bitter weinig bereikt op dat vlak en zijn de verzuimcijfers nog onverminderd hoog. Dat vind ik bizar, want met al die zogenaamd nuttige bovenstaande oplossingen, welke nog immer telkens opnieuw bijna dwangmatig afgevuurd worden richting de uitgeputte mensen die zich ziek melden, zou het aantal mensen wat lijdt aan burn-out inmiddels drastisch moeten zijn verminderd. In plaats daarvan lees ik al jaren dat het verzuim door deze klachten zo’n gigantisch maatschappelijk issue is. Op dit vlak zou bij werkgevers, bij werknemers en bij alle begeleiders, bedrijfsartsen en andere instanties zo langzamerhand toch echt een belletje moeten gaan rinkelen dat het roer echt drastisch om moet. En dat is een andere versie van ‘roer omgooien’ dan de schuld telkens opnieuw op de schouders van al die uitgeputte medewerkers te gooien en deze te dwingen om keuzes te maken waar ze zelf niet altijd achter kunnen staan of behandelingen te accepteren waar ze zich niet echt goed bij voelen en die niet de volledige aspecten van een burn-out adresseren**. Op dit vlak helpt zeer deskundige begeleiding, tijd, rust, ruimte voor daadwerkelijk herstel en aandacht voor de balans van de persoon zelf aangaande de inrichting van zijn leven in de toekomst veel beter. En op de werkvloer zijn aanpassingen voor beter evenwicht tussen werk en privé-omstandigheden en meer flexibiliteit naar de werknemers van levensgroot belang, zowel om te herstellen als om te voorkomen. 
Mijn boodschap aan werkgevers, artsen, therapeuten en de ervaringsdeskundigen zelf is: hop! Weer om de tafel dus!
Want met oprechte aandacht voor alle aspecten die bijdragen aan dit probleem kunnen we samen tot een duurzame oplossing komen en die cijfers voorgoed laten dalen.

Dan wil ik nog heel even terugkomen op de directe omgeving van iemand met een burn-out. De gezinsleden, de vrienden, de baas van de werknemer. Want ook daar mag er nog wel wat meer begrip komen. Iemand die volledig afgefakkeld is kan echt niet zomaar verder. Die heeft begrip en steun nodig, met ruimte en rust. Ik wil iedereen graag verwijzen naar de tips hiervoor op een blog van Carolien Hamming van CSR***. In deze blog staan tips voor mensen met burn-out klachten, maar deze tips zijn ook handig voor hun partners en anderen in de nabije omgeving. Als jij zelf last hebt van stress- en spanningsklachten, of je hebt een partner of werknemer die hier mee te maken heeft, lees deze adviezen dan eens goed door. Het kan jou en de mensen om je heen zo helpen. En, hoewel ik in dit artikel vooral de zijde van de afgebrande vrouw benadruk naar aanleiding van het nieuwsbericht wat ik las, geldt dit natuurlijk ook voor al die goeie, trouwe en sterke mannen die nu, getroffen door dit monster, uitgeput thuis zitten en even niet meer weten hoe het verder moet.

Burned
Volledig opgebrand…

Teven zou ik iedereen die hiermee te maken krijgt, werkgevers, partners en anderen in de omgeving op het hart willen drukken dat een echte burn-out geen grapje is. Een werknemer of geliefde, die echt niet meer kan, blijven pushen om te blijven werken, aangepast of niet, te forceren om allerlei afspraken na te komen of te pressen om actief te blijven, is bepaald niet altijd het juiste benadering en werkt soms echt averechts. Mensen zijn verschillend. Elke situatie is uniek. Luister naar elkaar, zorg voor kundige en de juiste aangepaste begeleiding, voor daadwerkelijk en duurzaam herstel. Niemand is erbij gebaat als een werknemer, moeder of partner uiteindelijk opnieuw omvalt of zelfs volledig bezwijkt onder te langdurige belasting. We kunnen het hebben over de miljarden euro’s die dit type verzuim in geld kost****, maar we vergeten vaak dat een mensenleven, het verlies van een partner, een vriendin, maar zeker het leed van een kind wat een moeder, of vader verliest, nooit in geld kan worden uitgedrukt. Dan is het simpelweg onbetaalbaar. Laten we ons bewustzijn op dit vlak aanscherpen, zodat we met elkaar juist het vlammetje kunnen gebruiken om onszelf warm te draaien, om elkaar liefdevol bij te staan en om elkaar even rust en ruimte te geven als het even niet lukt. Zodat je bij blokje 1 je vermoeidheid al aan hebt kunnen pakken en die kantelpunten heel snel verleden tijd zullen zijn.

Burn up‘ dus! Samen!

We gaan weer zorgen voor elkaar.

Liefs en zorg van Hans de Gans ♥


* Voor het artikel in Intermediair over burn-out, klik hier.

** Om de visie van Carolien Hamming over de huidige behandeling van Burn-out te lezen, klik hier.

*** Om de blog van Carolien over wat dan wel te doen bij een Burn-Out te lezen, klik hier.

**** Voor de cijfers bij de Rijksoverheid (november 2015) met betrekking tot Burn-out, klik hier

Eerder heb ik over dit onderwerp geschreven: ‘Blijf eens lekker in je comfortzone‘, over wat die comfortzone nou precies inhoudt en dat we beter kunnen zoeken naar een oplossing die werkt.


Mooi Leven, by Hans de Gans heeft ook een pagina op Facebook, ik zou het heel leuk vinden als je me ook daar wilt volgen.
De quotes van de Gans kun je vinden op Instagram en Pinterest.

Je kunt je ook op deze blog abonneren via Bloglovin’ 

 

8 thoughts on “Burn up!

  1. Het is triest dat bedrijfsartsen zo sterk gericht zijn op terugkeer op de werkvloer inderdaad, waarom? Het lijkt mij sowieso een slimme zet als we teruggaan naar de tijd dat parttimers het makkelijker hadden op de arbeidsmarkt. Niet alleen krijg je dan per saldo meer mensen aan het werk, maar ook verdeel je de taken dan weer een beetje. En met verlichte werkdruk, ook minder uitvallers.

    Nu zie je vaak moeders die na hun zwangerschapsverlof terugkeren en van vijf naar drie dagen gaan, maar nog dezelfde lasten moeten dragen. Slechte zaak! Goed stuk trouwens 🙂
    Vlieg met Merel mee naar… Smartphone in de ballenbakMy Profile

    1. Dank je. Op zich is terugkeer op de werkvloer prima, mits hersteld en reëel. En dat laatste is meestal niet het geval, waardoor het hele probleem steeds erger wordt. Zeker het type bedrijfsartsen wat opereert onder de slogan ‘ziek zijn overkomt je, maar verzuim is een keuze’, zou beter voor een ander beroep kunnen kiezen. Want dat soort ‘artsen’ maakt de beroepsbevolking op langere termijn juist minder inzetbaar. Ik ben voor eigen invulling van welke balans je aankunt. Als je daarover goed in gesprek kunt met elkaar zodat je je eigen leven zo kunt inrichten dat het echt in balans is dan hou je iedereen veel gezonder.

  2. Uitgebreid verhaal inderdaad. Ik ben blij dat ik altijd ‘van nature’ heb gezegd: ik wil werken met plezier, voor mijn plezier. Zo gauw dat plezier verdwijnt (en stress zich gaat opbouwen en een burnout dan op de loer ligt) zoek ik iets beters. En dat heeft een vreemde carrière tot gevolg gehad: van een buitensporig ruim salaris tot vrijwilligerswerk, van zo’n 60 uur in de week tot (betaald) 24…. maar ik ben nooit (te) gestressed geweest, en weet (gelukkig) niet wat een burnout is…

    1. Goed naar je hart geluisterd dus. Ik hoor steeds meer mensen ploeteren in mijn omgeving. Vond het tijd voor een hart onder de riem. En…ik weet helaas heel goed wat het is. Ik hoop dat er iets veranderen gaat zodat meer mensen zich serieus genomen voelen. Goed weekend ❤

  3. Uitgebreid stuk! Toen ik 20 maanden geleden crashte, zei de huisdokter dat ik afstand moest nemen van alles wat met de school – mijn werkomgeving sinds 30 jaar – te maken had. Hij had gelijk. Ik weet nu dat ik niet meer terug wil en heb zelf beslist om uit de ziekteverzekering te stappen.

    1. Juist afstand maakt dat je weer tot jezelf kunt komen en kunt zien wat er ‘verkeerd’ gaat of waar dingen anders moeten. Wijze huisdokter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *