Burn-out: waar hebben we het eigenlijk over?

Burn-out. Wat is dat eigenlijk? Wat zegt dat eigenlijk? Waar ligt de grens tussen een periode erg veel last van stress hebben, overspanning en volledig afgebrand zijn?

Ik zelf weet het niet. Een burn-out is mij niet vreemd. Het ertegen vechten en trachten te herstellen ook niet. Bij mij ligt de oorzaak in een ratjetoe van ervaringen die ik had als kind, in mijn eigen karaktereigenschappen, aangevuld met drastische gebeurtenissen in het leven, mijn werk, een zwangerschap en bevalling met ernstige complicaties, het leven met een jong gezin en lichamelijke ziekte. En altijd maar doorzetten, doorwerken, je niet gehoord voelen, maar je ook niet meer durven uiten. Niet meer voor jezelf op durven komen uit angst alles alleen maar erger te maken.

Ik heb talloze behandelingen geprobeerd. Ik heb talloze paden bewandeld. Noem het en ik heb het gedaan. In de medische hoek, in de psychologische hoek, in de alternatieve hoek, tot in de paranormale hoek aan toe. Ik heb medicijnen geslikt, revalidatieprogramma’s gedaan, pijnprogramma’s gevolgd, diëten, meditatiecursussen en yoga gedaan, paragnosten bezocht, geneeskrachtige stenen en armbanden gedragen en heel, heel erg veel gesprekken gevoerd. En altijd ging ik maar weer over mijn eigen grenzen. Doorgaan omdat anderen het vroegen. Omdat anderen dwongen, aandrongen, manipuleerden, logen, bedrogen zelfs!
Na lang ploeteren heb ik mijn weg gevonden. Het komt niet helemaal meer goed, maar ik sta wel beter in het leven. Ik heb Mijzelf ontmoet. Ik heb haar leren kennen en ik praat vaak met haar. We leren beter naar elkaar te luisteren. Ik vind haar zelfs aardig! Ik en Mijzelf kunnen het behoorlijk goed vinden samen. Al is er nog best veel te leren en is er nog een aardig lange weg te gaan.

Maar helaas zie ik om me heen nog steeds hetzelfde gebeuren met andere mensen. Mensen die omvallen, maar waarnaar niet geluisterd wordt. Die regels en wetten zoals ‘Poortwachter’ tegen zich gebruikt zien worden om maar zoveel mogelijk contact met een wanhopige werkgever, die telkens maar weer vraagt ‘hoe lang het nog duurt’, te blijven onderhouden. Mensen die, doodvermoeid en uitgeput, trachten hun grenzen aan te geven, maar die weer aan het werk gedwongen worden. Die door moeten gaan, aan wie verteld wordt dat ze niks mankeren. Van wie geëist wordt dat ze meer gaan sporten, hun grenzen leren opzoeken. Die verteld wordt dat ze zich aanstellen, dat het tussen de oren zit, dat ze beter nee moeten leren zeggen. Dat het aan henzelf te wijten is. Die problemen krijgen op hun werk, met hun gezinnen, met hun inkomen. Die hun sociale leven verliezen, en nog belangrijker: hun zelfrespect. We doen dit mensen aan die zich jarenlang keihard hebben ingezet op het werk en voor de maatschappij. Ik vind dit persoonlijk heel triest.

 

De verschillende fasen van burn-out raken

Ondertussen lees ik een bericht in de krant over de toename van verwarde personen. Er wordt gemeld dat er landelijk een stijging van 14 procent is ten opzichte van  2015, maar dat de stijging ten opzichte van 2012 nota bene 72% is.
Ik vind dat niet gek, maar wel heel zorgwekkend. De begeleiding van mensen die instorten wegens psychische klachten, te veel prikkels en druk, te veel onzekerheid en te weinig hulp is schrikbarend moeilijk te organiseren. De wachtlijsten zijn lang.

Ik wil allerminst beweren dat die enorme stijging alleen maar te wijten is aan mensen die doordraaien ten gevolge van burn-out of dat de hulpverleners slecht werk doen. Ik wil echter wel graag aangeven dat we onze samenhang met elkaar aan het verliezen zijn. Dat we niet meer écht openstaan voor elkaar. Dat we problemen van elkaar niet erkennen, niet herkennen of dat we andermans ellende zelfs zonder meer veroordelen.
Ik heb ervaren dat we wel heel makkelijk over de problemen van een ander heen praten. ‘Hoe gaat het met jou’ wordt niet meer uitgesproken uit oprechte interesse, maar is verworden tot een oppervlakkige uitdrukking, gelijk aan het ‘goedemorgen’ wat je de buschauffeur toewenst. De wereld is vol van ongemeende gemeenplaatsen. Ik heb gezien dat ‘meedoen’ belangrijker is dan wat mensen zelf belangrijk vinden. Dat het welbevinden van een ander ondergeschikt is aan allerlei algemene en egocentrische belangen. Dat het menselijk welbevinden ondergeschikt is geworden aan geld.

Het spijt me dat ik het zeg, maar we moeten dit echt anders gaan doen.

Dit is niet de eerste keer dat ik hierover schrijf. Het kán anders!

Naar mijn mening is het hard nodig dat we meer begrip voor elkaar gaan krijgen. Maar ook dat er meer bewustzijn moet zijn bij werkgevers en bedrijfsartsen, bij re integratiedeskundigen en al die andere organen die betrokken zijn en getroffen worden door uitval van mensen met burn-out. Ook dat er meer begrip onderling moet komen, tussen partners, vrienden, familie.
Er zijn zoveel berichten over burn-out. Er is zoveel informatie over te vinden. Er zijn zoveel mensen die er letterlijk aan ten onder gaan of die er blijvende klachten aan overhouden, dat we dit niet langer mogen negeren.

Ik hoop dat er in de toekomst een betere opvang komt voor mensen met uitputtingsklachten. Dat er een algemeen gedragen bewustzijn komt en een betere begeleiding en betere opvang. Dat er beter naar deze mensen geluisterd wordt en zeker dat er kundig onderzoek wordt gedaan. Dat niet alles afgeschoven wordt op de psyche. Dat er niet langer zinloze hak-en-plak methoden worden toegepast, maar dat er gekeken wordt naar het grote geheel. Zonder de dwang en pressie die ik nu overal zie terugkomen. Zonder het wijzende, beschuldigende vingertje naar de uitgeputte werknemer, die zich vaak jarenlang voor de zaak heeft ingezet.
Maar ik pleit ervoor dat er een luisterend oor komt, een poos van rust om je volledig verstoorde chemie weer op orde te laten komen. Met een tijd van tot jezelf komen, weten waar je zelf staat. Zodat je voor jezelf kunt bepalen wat lukt en wat nog niet. Zodat je in je eigen tempo weer je energie en je draagkracht kunt opbouwen. Zodat je je weer een beetje kunt redden in je eigen huishouden zonder dat je al terug op de werkvloer wordt geforceerd terwijl je nog nauwelijks je eigen kleren kunt wassen en zo misschien het hele gezin onder je re-integratie gaat lijden. We moeten organiseren dat er een waardevol en duurzaam herstel ontstaat in plaats van het huidige, vaak afgedwongen ‘nep’-herstel met regelmatig een nog hardere terugval in het vooruitzicht.

Er is nog veel niet bekend over de burn-out. Er is nog veel niet bekend over de schade die ontstaat bij langdurige overbelasting van mensen. Maar dat er sprake is van een ernstige, escalerende situatie, dat mogen we nu wel eens onder ogen zien. We mogen dit nu wel eens echt serieus gaan nemen.

Ik pleit voor een betere begeleiding. Ik pleit voor meer bewustzijn. Ik pleit voor een echt luisterend oor. Ik pleit voor beter onderzoek. Ik pleit voor meer balans, betere hulp, meer rust en meer acceptatie. Van elkaar en van anderen.

En ik hoop dat dat snel komt.

De Gans.

Picture by Body-n-Care Heike Frohnhoff, Solingen/DE @Pixabay

Meer achtergrondinformatie bij dit artikel:

De invloed van de beslissingen van de overheid op burn-out, op de site van Arbo-coaching.

Naar een nieuwe definitie van burn-out, een artikel de blog van Anna, ook een ervaringsdeskundige van burn-out.

Blog van de KU Leuven.

Artikel in het Dagblad van Het Noorden dd 21 februari 2017.


Mooi Leven, by De Gans heeft ook een pagina op Facebook, ik zou het heel leuk vinden als je me ook daar wilt volgen. Ook gak ik op Instagram en verspreid ik soms een quote op Pinterest.

 

34 thoughts on “Burn-out: waar hebben we het eigenlijk over?

  1. Men zal moeten ingrijpen want de druk wordt steeds sterker.Nu gaat men ook nog nachtwerk invoeren in drukke periodes.Ik kan het me al voorstellen.Moeders die plots nachtwerk moeten gaan doen,.thuiskomen ,kinderen naar school brengen en dan gaan slapen. en zorgen dat men op tijd wakker is om de kinderen weer te gaan halen. We zijn allemaal verkeerd bezig wanneer gaat men dat ook eens inzien van bovenaf.Zo kan het echt niet verder .een mens is geen machine die men kan programmeren…Mensen moeten nu ook veel langer gaan werken voor minder geld en pensioen.De alarmbel moet dringend geluid worden want ik zie als gepensioneerde dat jonge mensn er ook aan kapot gaan.Dat mogen we toch niet laten gebeuren.

    1. Vreselijk, dat nachtwerk. Ik zeg wel eens tegen mijn man dat we in een nieuwe vorm van slavernij zijn beland. We hebben nauwelijks de keuze meer om te werken of niet, of minder, omdat alles onbetaalbaar wordt. En ziekmelden is er ook niet meer bij, want binnen de kortste keren treedt er wetgeving in werking die er op is gericht om zo snel mogelijk (zonder daadwerkelijk herstel) weer te moeten werken. Erg jammer vind ik de houding van tegenwoordig. De mens telt niet meer mee, terwijl het nog altijd gewoon om mensen gaat… dank voor je uitvoerige reactie.

  2. Dag Marije,
    ik denk dat er iets fundamenteel mis is met het verwachtingspatroon in onze maatschappij op alle gebieden, ook naar onszelf toe. De wereld wordt sneller, je bent altijd bereikbaar, het leven gaat 24 uur per dag door. Geen grenzen, geen beperkingen. Maar moet dat? En wil je hieraan mee blijven doen? Waarom? Waarvoor?
    Mijn burn-out en de daarop volgende depressie heeft me eigenlijk weer geworteld. De mate van overprikkeling in deze wereld is enorm en dat kan ik niet meer aan. Zonder grenzen aan te geven en niet meer overal in mee te gaan, kan ik niet overleven. Ze zijn dus noodzaak geworden om überhaupt de dag door te komen. En dan ga je terug naar de basis en ontdek je dat dit helemaal niet verkeerd is. En misschien dat dit de bedoeling is van de enorme aantallen mensen die nu met klachten als burn-out of vergelijkbaar te maken krijgen. Misschien is het de kracht van de aantallen dat we uiteindelijk weer gaan kiezen voor een wereld die meer de kern van de zaak raakt. Het waarderen van leven zonder dat deze verdrinkt in alle overbodige poespas erom heen.Ik hoop het in ieder geval.
    X

    1. Lieve Ingrid, wat een herkenbaar verhaal vertel je hier. Ik zie in bepaalde landen alweer een kentering mbt het 24-uurs beschikbaar zijn en het minder uren werken. We leven te veel met ‘kwalitijd’ en ‘kwantiteit’, maar verliezen de ‘kwaliteit’ van dat alles uit het oog. Ik hoop met je mee en we maken met elkaar vast een beginnetje. Liefs en mooie dag! x

      1. Ik heb er nog maar een logje bij geschreven voor vanochtend. Ik denk dat het voor ons, toch nog in een analoog tijdperk opgegroeid, bijna niet bij te benen is. Voor mij in elk geval niet meer Ik hoef het van mezelf ook niet meer te proberen, het is wel goed zo.

        1. En toch denk ik voor mezelf dat de echte klap kwam omdat ik van collega’s en directie niet de autonomie kreeg om mijn werk te doen zoals ik het wilde doen. Het ging allemaal te traag, te weinig doordacht, te amateuristisch. En dat stond haaks op wie ik ben. Maar overprikkeling door van alles en nog wat is er vandaag de dag zeker. Het mag warmer en mooier en echter. ☺

          1. Er staat ook in de ‘stresstoptien’ dat te weinig invloed op je eigen werkzaamheden stress en burn-out bevorderen. Ik herken zeker wat je zegt. Enorm frustrerend! Kom je toch weer terug op dat ‘luisteren naar elkaar’…

  3. Als iemand mij vraagt hoe het gaat en ik antwoord met “het gaat echt even helemaal kut!” , dan krijg ik er 9 van de 10 keer helemaal geen reactie op. Alsof ze niet weten wat ze moeten zeggen.. alsof ze dachten dat ik standaard “goed” ging zeggen. Het lijkt wel bijna een retorische vraag.
    Weet je, als je het niet oprecht wilt weten dan raag het gewoon niet.
    Als ik iemand vraag hoe het gaat, dan heb ik daar in alle eerlijkheid interesse in en dan mag die persoon zeggen hoe het werkelijk gaat.. hoe lang dat antwoord ook is..
    De wereld wordt keihard.. heel jammer

    1. Het ís een retorische vraag geworden. Het voelt voor mij zo leeg als ik hem stel. Daarom vertel ik tegenwoordig wat ik zie … Ik zag zostraks jouw ogen… Ik weet dat je ‘echte mensen’ om je heen hebt, maar je weet mij ook te vinden als je het ‘kut’ even echt wilt uiten. En toelichten…
      Ik ga niet mee in dat keihard. Slaap hopelijk zacht ❤❤❤

      1. Ik heb echte mensen om mij heen maar die wil ik op zo’n momenten liever niet om mij heen hebben want dan ben ik kwetsbaar en ik wil mij bij een ander niet kwetsbaar opstellen. Idioot he.
        Een avondje met mijn 2 engeltjes doet zo goed dan
        En jij.. bent een lieverd
        Die teveel ziet hahahaha

  4. Mooie post Marije… het is helaas zo waar! Er wordt niet meer ECHT geluisterd of met ECHTE belangstelling gevraagd: hoe gaat het met je? Las vandaag deze quote: “Iemand antwoordde eens op de vraag hoe het met hem ging: ‘Dat hangt ervan af hoeveel tijd u hebt’. ” En helaas nemen zoveel mensen daar geen tijd meer voor… Maar met jou blijf ik positief, opdat ik niet verhard… (wetende dat we met z’n allen eerst nog veel dieper de put in zullen moeten eer we er weer uit klimmen…) 😉

    1. Precies. ‘Hoe’ gaat het met je is een open vraag. Dat vraagt dus ook een open, langer antwoord. Ergens is iets veranderd. Vraag dan ‘alles goed?’, en ga verder over jezelf na het verplichte ‘ja’…
      Ik doe daar niet aan mee. Bij ‘hoe gaat het’ wil ik weten hoe het gaat…
      Langdradige bevestiging van jouw lieve respons ❤

  5. Prachtig geschreven ,zeker moet het anders helemaal gelijk.als ervaringsdeskundige, gedoopt door voorzitter ggz zuid limburg.ben ik voor 14 dagen vaste begeleiging /praatmaatje over alles wat er door het hooft gaat van client en een goede ervaringsdeskundige weet hoe het traject loop door eigen ervaring.zij kan klient op alle punten vertellen hoe je je zelf over de drempel krijgt richting burn in.zoek iemand met dezelfde vorm

    1. Wat een prachtige job moet dat zijn. Ook confronterend, lijkt mij. Het kan een heel lange weg zijn. Die wij in onze maatschappij helaas zelf hebben gecreëerd…

  6. Op een gegeven moment voelde ik ook dat ik bengelde boven een afgrond. Ik heb me naar boven kunnen wringen. Maar makkelijk was dat niet. Voor hetzelfde geld was ik de dieperik in gedonderd.
    Heel verontrustend is dat ook veel jonge mensen er onderdoor gaan. Een trieste evolutie. Wat kunnen we hieraan doen? Hoe kunnen we hen helpen? Op de eerste plaats moeten we goed voor onszelf zorgen en onze eigen grenzen bewaken, anders kunnen we de signalen van de anderen ook niet opvangen en hen helpen in het bewaken van hun grenzen.

  7. Heb er denk ik ook dicht tegen aan gezeten de laatste keer. Ben al eens helemaal ingestort met een jaar ziekteverlof en anti depressiva Nu voor mezelf gekozen en de knoop doorgehakt en gestopt met werken. Wel broeksriem goed aansnoeren maar voel me toch lekkerder moet alleen uitkijken voor het teveel in mezelf keren.

    1. Het is aan de ene kant jammer dat je die keuze zo hebt moeten maken, aan de andere kant fijn dat je hem hebt kúnnen maken! En van je foto’s genieten veel mensen elke dag. Zo veel waard! Lieve groet

  8. Ik ben het helemaal met je eens dat we niet meer over elkaar waken. De burn-out heb ik ook dicht tegenaan gezeten. Ik herken ze daarom vaak en probeer wel eens een spiegel voor te houden. Maar denk niet dat iedereen daar altijd van gediend is. Vragen of alles goed is kan ook wel eens verkeerd uitpakken.

    1. Je kunt daar inderdaad beter voorzichtig mee zijn. Meestal voel je wel aan wat je beter niet kunt zeggen en wat wel. En soms helemaal niets…maar dan kun je nog een schouder of zelfs ook maar een zakdoekje aanreiken…

      1. Ja klopt. Dat is dan het beste. Maar soms zie ik ze zo worstelen met zichzelf dat het me verdriet doet. Je kunt dan helaas alleen langs de zijlijn blijven staan en een schouder aanbieden daar ben ik nu wel achter.

        1. Hard he… Soms denk ik ook weleens ‘had ik toch niet beter…’. Maar het is het leven van de ander. Niet het mijne…

  9. Een mooi en warm pleidooi, Marije. Je kan eindeloos discussiëren wat nu wel en wat net niet burn-out is. Dat laat ik aan de echte specialisten over en zij spreken toch altijd van een werkgerelateerd fenomeen (zie nieuwe definitie van de KU Leuven). Maar er zit iets grondig fout als ik zie dat zelfs jonge vrouwen (en mannen ?) er onderdoor gaan. Terwijl zij net zouden moeten bloeien in plaats van te verwelken. Lief van je dat je mijn blog vermeldt!

    1. Dank je wel, ook voor het delen van jouw prachtige stukken. Er zit inderdaad iets grondig fout en ik ben blij dat er steeds meer aandacht aan wordt geschonken. Dat is hard nodig…

  10. Ach Gansje toch, ik herken je verhaal, ken het grote ..enorme grote verschil tussen in stress leven en een burnout hebben.
    Ik leef vaak met stress…heb twee keer thuis gezeten met een burn out, twee verschillende dingen ….
    De tweede keer heb ik me schrap gezet, tegen alles aangeschopt en zo de regie zelf in handen gehouden.ik wist waar het door kwam…
    Een begrijpende bedrijfsarts , een uitzondering ik weet het, zij heeft zowel mijn werk als Wet Poortwachter bij me weg gehouden . En mij de kans gegeven om het op mijn eigen manier te doen..en die bleek goed !!
    Mensen echter die tegen een burnout aan zitten…kennen de verschijnselen schijnbaar minder dan degene die de burnout achter de rug hebben, praten als brugman helpt niks….je praat tegen een muur, ze hebben hun eigen pad te gaan.

    1. Ik zag mijn collega’s soms letterlijk de berg af rollen. Zijzelf hadden dan nog niks in de gaten. Wat een fijne bedrijfsarts heb je gehad, dat is zo belangrijk. Ik heb er ooit ook zoeentje getroffen, maar die werd helaas vervangen door een dramatisch onbegripvolle organisatie. Dat kan je maken of breken. Ik kan slechts zo nu en dan een pleidooi posten. En dingen delen die mij hebben geholpen of die bij anderen veel goeds hebben gedaan. En luisteren….zo veel luisteren….na de val van de berg…

  11. Heel erg terecht wat je hier allemaal schrijft. Ik hoop met jou dat er een kentering komt maar vooral ook dat de mensen (h)erkennen wanneer ze over grenzen gaan en durven opkomen voor de bewaking daarvan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *